Opinie

Erken discriminatie bij de politie

De Haagse politietop en landelijke overheid moeten racisme en geweld bij politie erkennen, schrijven activisten, publicisten, grassrootsorganisaties en burgers in een oproep.

Kitty Nooy (OM), Burgemeester Jozias van Aartsen van Den Haag en Paul van Musscher (politie) tijdens een persconferentie naar aanleiding van de rellen in de Schilderswijk. Beeld anp

Wij zijn verdrietig en geschokt door de dood van de 42-jarige Arubaan Mitch Henriquez, die volgens het OM waarschijnlijk door politiegeweld om het leven is gekomen. Wij betreuren deze verschrikkelijke gebeurtenis en zijn in shock van de reacties vanuit de politie Den Haag maar ook vanuit de overheid. Er is veel aandacht voor wat er na de dood van Mitch Henriquez is gebeurd in Den Haag. Weinig over de gewelddadige gebeurtenis die heeft geleid tot de onnodige dood van een onschuldig man. Een zoon, vader, broer, neef en vriend.

Helaas staat deze afschuwelijke gebeurtenis niet op zichzelf. Het harde politieoptreden tegen Henriquez doet denken aan wat er momenteel in Amerika gebeurt. De politieke stilte en ontkenning hier is niet te rijmen met de Nederlandse waarden als gelijkwaardigheid voor ieder individu. Hoe is dit mogelijk?

In 2002 is de Wet Preventief Fouilleren in werking getreden. In deze wet wordt bepaald dat een burgemeester een gebied voor een bepaalde tijd aan kan wijzen als veiligheidsrisicogebied. Dit heeft er toe geleid dat vooral etnische minderheden worden aangehouden. In hun eigen wijk omdat daar, zogezegd, meer sprake is van overlast. In andere wijken omdat 'ze daar meer opvallen' In Rotterdam is al jaren lang een samenscholingsverbod van kracht. Nauwelijks voelbaar in de 'witte' wijken. Wel in de 'zwarte'.

Als Nederlandse burgers en ouders maken wij ons ernstige zorgen om deze, steeds groter wordende scheiding, in de samenleving. Wat zegt dit over de manier waarop wij met elkaar omgaan? Wat zegt dit over het Nederlanderschap? Hoe leggen wij onze jongeren uit dat we allemaal gelijk zijn, maar soms niet. Dat je soms nou eenmaal opvalt door huidskleur, etnische kenmerken of misschien door een tattoo of piercing. Dat het erbij hoort dat je om die redenen wanneer je gezellig met je vriendengroep zit te chillen, er 'preventief' tussenuit mag worden gepikt?

Witte klasgenoten

Diverse onderzoeken van onder meer de antropoloog Sinan Çankaya, Paul Mutsaers van Tilburg University en Amnesty International
hebben duidelijk gemaakt dat er sprake is van etnisch profileren en andere vormen van racisme bij de politie in heel Nederland. Onder andere in Den Haag is hier de laatste jaren ook door diverse organisaties op gewezen. Voorbeelden zijn er in overvloed. Zo stelt Marciano (15) dat agenten hem twee a drie keer per week om zijn ID vragen, terwijl witte klasgenoten dit nog nooit meegemaakt hebben.

Media berichtten ook over de verdachte dood van voetballer Michael Koomen in Amsterdam en Ihsan Gürz in een politiecel in IJmuiden. In Den Haag werd in 2012 de ongewapende Rishi Chandrikasing, 17 jaar oud, doodgeschoten door de politie. Er lijken structureel problemen te zijn met racisme en geweld bij de eenheid Den Haag. Ook oud-agenten bevestigen dat er een cultuur van racisme en geweld heerst binnen deze eenheid.

Politiekorpschef Bouman van de Nationale Politie erkende in april de problemen met racisme bij de Nederlandse politie in een interne blog waarin hij sprak over 'het gif van uitsluiting wat de organisatie binnen slipt'. Maar dit signaal lijkt bij de top in Den Haag nog steeds niet te zijn aangekomen.

Politie en burgemeester ontkennen daar nog steeds in alle toonaarden dat er racisme bij de politie zou bestaan of dat er terugkerende problemen zijn met de geweldtoepassing. Burgemeester Van Aartsen zei deze week op een gezamenlijke persconferentie met de Haagse korpschef Van Musscher: 'Racisme bestaat niet binnen het Haagse korps en ook niet binnen de Nederlandse politie', en hij weigerde op de jongerenzender FunX te spreken over politiegeweld. Hij noemde op de persconferentie 'de hitte en Ramadan' als oorzaak van de gebeurtenissen deze week in Den Haag.

Deze stelselmatige ontkenning leidt tot verdere verwijdering van de samenleving. Wij roepen Van Aartsen daarom op om de problemen te erkennen en excuses aan te bieden voor het overmatig politiegeweld.
Wat nu gebeurt in Den Haag gaat niet alleen over 'politie versus burger'. Het staat symbool voor de spanningen in de gehele samenleving. Al jaren sluimert het onbesproken probleem van culturele aannames en vooroordelen die kunnen leiden tot ongelijke behandeling en discriminatie binnen alle instituties. Juist nu zou de overheid moreel leiderschap moeten tonen en het gesprek aan kunnen gaan over gelijkwaardigheid van alle Nederlanders, met name ook de jongere Nederlandse burgers. 'Invechten' alleen is niet genoeg om structurele problemen zoals werkeloosheid, schooluitval en armoede op te lossen. De verantwoordelijkheid ligt bij burgers èn overheid.

Voor politiebureau De Heemstraat in de Haagse Schilderswijk zijn honderden betogers samengestroomd. Aanleiding voor het protest is de dood van Henriquez bij muziekfestival Night at the Park in het Haagse Zuiderpark afgelopen weekeinde. Hij bleek te zijn gestikt door toedoen van de agenten die hem arresteerden. Beeld anp

Geen bedrijfsongeval

De gewelddadige dood van Mitch Henriquez is geen incident of bedrijfsongeval. En dit drama gaat ook over medemenselijkheid. Het is goed dat de betrokken agenten op non-actief gesteld zijn en officieel verdacht worden, maar de genomen maatregelen richten zich tot nu toe nu alleen op deze agenten. De politie dient ook maatregelen aan te kondigen met betrekking tot de politieorganisatie en de leiding zelf. De politieleiding is verantwoordelijk voor de cultuur binnen het Haagse politiekorps en draagt daar zelf ook aan bij.

Het is tijd voor een helder signaal van de politietop en overheid naar de burgers. Een belofte dat de structurele problemen erkend- en serieus genomen worden. Wij roepen daarom op tot het aftreden van politiecommissaris Van Musscher. Daarmee erkent de politietop haar verantwoordelijkheid.

Amnesty International pleitte eerder reeds voor een externe onderzoekscommissie die een algehele evaluatie van het politieoptreden zou moeten maken, met een uitdrukkelijk mandaat om uit te zoeken of discriminatie een rol heeft gespeeld. Wij ondersteunen dit, en hopen dat een dergelijke commissie dan ook concrete aanbevelingen doet en verbeterpunten aandraagt. Daarmee kan gewerkt worden aan oplossingen. Oplossingen die kunnen bijdragen aan een nog mooier Nederland.

- Abdou Menebhi, voorzitter EMCEMO, Collectief Tegen Islamofobie en
Discriminatie
- Professor Kees van der Pijl, voorzitter van het Comité van Waakzaamheid
- Emel Can, bestuurder Nederlands-Turkse vrouwenorganisatie ATKB
- René Danen, voorzitter Nederland Bekent Kleur
- Hassan Ayi, bestuurslid KMAA, Platform Stop Racisme en Uitsluiting
- Perez Jong-Loy, Vereniging Opo Kondreman
- Mitchell Esajas, New Urban Collective, Stop Blackface
- Dionne Abdoelhafiezkhan en Jair Schalkwijk, Controle Alt Delete
- Kno'ledge, Nederland Wordt Beter
- Ewout van den Berg, landelijk coördinator Internationale Socialisten
- Frank van der Linde, Activist
- Denise Jannah, zangeres, componist, actrice
- Sunny Bergman, documentairemaker
- Jetty Mathurin, cabaretière
- John Leerdam, cultureel activist
-Akwasi Ansah, Artiest
- Sylvana Simons, presentator, publicist
- Anja Meulenbelt, publicist , schrijver
- Harriet Duurvoort, publicist, schrijver
- Anousha Nzume, actrice, programmamaker, publicist
- Thomas van Beersum, activist
- Marc de Hond, presentator
- Kwinten Keesmaat, publicist en activist
- Lynn Zebeda, sociaal ondernemer
- Jörgen Tjong A Fong, regisseur Urban Myth
-Hadewych Minis, actrice, zangeres
- Manoushka Zeegelaar Breeveld, actrice, zangeres
-Thirsa van Til, actrice
-Hanne Arendzen, actrice
-Rajae El Mouhandiz, artiest
- Raj Mohan, musicus
- Ronald Snijders, musics
- Robby Alberga, musicus
- Gérard Ausems, fotograaf
- Kevin 'Blaxtar' de Randamie, Braenworks
- Sabrina Starke, singer songwriter
- Usha Marhé, auteur
- Peter Sanches, journalist
- Robert Ramdas, ondernemer strategisch adviseur
- Stuart Rahan, journalist
- Typhoon, artiest
- Ama van Dantzig, sociaal ondernemer
- Jörgen Raymann, entertainer, theater- en programmamaker

Zie hier voor meer informatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden