Ergernis van Arjan Peters bewijst zijn ongelijk

Michael Frijda omhelst de winnaar van de Libris Literatuurprijs 2016: K. Schippers. Beeld null
Michael Frijda omhelst de winnaar van de Libris Literatuurprijs 2016: K. Schippers.

Dat poëzie niet meer vernieuwend is, vindt eigenlijk niemand erg. Alles kan, alles mag, laat duizend bloemen bloeien: de tijd van stromingen is voorbij, maar de dichtkunst leeft als nooit tevoren.

Dat is voor een deel te danken aan dichters als Cornelis Bastiaan Vaandrager, die over de kroketten in het restaurant bij Madurodam schreef ('aan de kleine kant'), Bernlef die bij een concert vooral lette op het gekraak van de schoenen van de dirigent, Simon Vinkenoog, die op 'Poëzie in Carré' Jules Deelder en A. Roland Holst naast elkaar liet voorlezen. En ook aan K. Schippers, die met een Marcel Duchampachtige combinatie van gelatenheid en humor oog had voor de gewone werkelijkheid en daar poëzie van maakte door die werkelijkheid te laten zien zonder er iets poëtisch mee te doen.

Sindsdien staan de poorten van het domein der poëzie open voor iedereen.

Hoewel, iedereen? Hoe enthousiast lezers ook reageerden op de debuutbundel van Tim Hofman, met poëzie had dat werk niks te maken, aldus onder anderen Arjan Peters, en hij herhaalde dat dit weekeinde in de aanstekelijke briefwisseling met verschillende dichters.

En mocht K. Michel een prijs krijgen voor een gedicht waarin hij een lijzige conversatie uitschrijft, komt hij 'de uitreiking verstoren'.

Adriaan van der Veen (rechts), voormalig redacteur letteren van het NRC in gesprek met Simon Vinkenoog in 1968. Beeld null
Adriaan van der Veen (rechts), voormalig redacteur letteren van het NRC in gesprek met Simon Vinkenoog in 1968.

Maar meer nog dan aan Hofman en Michel ergert hij zich aan K. Schippers. En dat is grappig, want zijn argumenten tegen diens nieuwste bundel (Garderobe, kleine zaal) lijken sprekend op de recensies die Schippers, Vaandrager, Bernlef et al. in de jaren zestig kregen. We worden belazerd, zegt Peters. 'Een oplichter die knollen voor citroenen verkoopt', was Vaandrager in 1967 volgens het Utrechts Nieuwsblad en Bernlef werd uitgemaakt voor 'worstverkoper'.

Peters weet dat ook wel, maar verwerpt het argument 'dat je dit historisch moet zien' bij voorbaat: 'We zijn een halve eeuw verder. De grapjes zijn uitgewerkt.' Maar dat is dus niet zo, en dat bewijst Peters zelf met zijn ergernis.

Blijkbaar wringt het nog steeds wanneer een dichter compleet neutraal naar de werkelijkheid kijkt en dus 'vijf pagina's vult met de cijfers op bonnetjes van een garderobe', of twintig keer de regels herhaalt 'Een ogenblik geduld alstublieft. / We zullen u zo spoedig mogelijk te woord staan.'

'Hola, dit is géén gedicht', volgens Peters. Zeker wel. Een eentonig, minimalistisch gedicht, waarvan de regels langzaam een andere betekenis krijgen, terwijl ze tekstueel niets veranderen. Als je het helemaal gelezen hebt, zul je eraan denken, de volgende keer dat je in de wachtrij van een telecomaanbieder terechtkomt.

Misschien voel je je belazerd, als je voor de twintigste keer hoort 'We zullen u zo spoedig mogelijk te woord staan'.

Maar niet door de dichter.

Bertram Mourits is redacteur non-fictie en poëzie bij Atlas Contact

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden