Column Murat Isik

Ergens in mijn hoofd gaan zachtjes alarmbellen af. Geen idee of die er al zaten voordat ik vader was

We weten schandalig weinig over hoe het vaderschap precies werkt. Zo luidt de kop in de Blendle-nieuwsbrief die mijn aandacht trekt. Een toelichtende tekst eronder moet mij overhalen het artikel uit de betaalmuur te trekken: ‘Wat er allemaal gebeurt in het mannenlichaam na de geboorte.’

Is er dan iets in mijn lichaam gebeurd na de geboorte van mijn zoon? Ik kan het me niet voorstellen. Maar na het lezen van het bewuste artikel in New Scientist, besef ik weer dat elke verandering in het leven tot nieuwe veranderingen leidt, soms ook onvermoede veranderingen.

Zo heeft de komst van onze zoon Thorgan ertoe geleid dat we ons appartement in Amsterdam hebben verruild voor een hoekhuis in Hoofddorp. En heeft het aanstaande vaderschap me gesterkt in de overtuiging mijn baan als jurist op te geven en fulltime te gaan schrijven, ook om vaker bij mijn zoon te kunnen zijn. Maar kennelijk heeft ook mijn lichaam een verandering doorgemaakt.

Dr. Anna Machin, evolutionair antropoloog, ontdekte dat er al tijdens de zwangerschap van hun partner hormonale veranderingen optreden bij mannen, door de toename van de hoeveelheid oxytocine, het ‘liefdeshormoon’. De natuur wil natuurlijk dat ik extra lief ben voor mijn zwangere vriendin en bij haar blijf.

Maar nu komt het: bij mannen duikt het testosteronniveau omlaag zodra de baby er is. Deze verandering is blijvend. Volgens Machin spoort testosteron mannen aan om zoveel mogelijk seksuele relaties aan te gaan. Maar omdat een kind niets heeft aan een testosteronbom als vader, grijpt de natuur in. Door de daling van het testosteronniveau blijken er echter ook onvermoede en niet eerder erkende gevaren te bestaan: 10 procent van de vaders krijgt een depressie na de geboorte.

Ergens in mijn hoofd gaan zachtjes alarmbellen af. Geen idee of die er al zaten voordat ik vader was, maar ze worden steeds luider. Mijn levenlang ben ik al een nachtdier en stel ik het moment van naar bed gaan zo lang mogelijk uit, daarbij de negatieve gevolgen van chronisch slaaptekort op de koop toe nemend. Maar nu ik er tegenwoordig in de ochtenden vaak al om zes uur uit moet om mijn zoon te voeden, beginnen de korte nachten me op te breken. Het slaaptekort maakt me niet alleen moe, maar ook minder productief, wat juist niet de bedoeling was van het fulltimeschrijverschap. Nu ik ook nog eens weet dat mijn testosteronniveau is gedaald en dat dit enkele gegeven volgens dr. Machin al tot een depressie kan leiden, besef ik dat het tijd is voor bezinning.

In het afgelopen jaar is er veel veranderd in mijn leven en alles lijkt tegelijk te gebeuren. Ik werd vader, beleefde mijn literaire doorbraak, hield een lezingentournee en werd gevraagd het boekenweekessay te schrijven. In die storm van veranderingen is het niet makkelijk een hardnekkige gewoonte af te leren. Maar het moet. Laat dit dan de onvermoede verandering zijn waartoe mijn zoon (tien maanden) mij aanzet: een betere nachtrust, die in vele opzichten heilzaam is en hopelijk de ‘Machin-effecten’ van het vaderschap zal bestrijden.

Ik pak mijn zoon op, kus hem op zijn wangen en druk mijn neus in zijn hals. Zijn geur kalmeert me. Hij begint te brabbelen, alsof hij me wil laten weten dat hij verder wil spelen, en probeert me dan van zich af te duwen, zoals ik mijn slechte slaapgewoonte van me af probeer te duwen.

Als het me niet lukt, zal ik hem weer oppakken, zodat hij me opnieuw geruststelt en doet beseffen voor wie ik dit alles doe. 

Murat Isik kreeg dit jaar de Libris Literatuur Prijs voor zijn roman Wees onzichtbaar en is auteur van het boekenweekessay 2019. Hij vervangt columnist Esther Gerritsen tijdens haar vakantie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.