COMMENTAAREsma Linnemann

Er moet meer geld naar sociale advocatuur om rechtsgelijkheid te waarborgen

Een stevige rechtsbescherming is nodig opdat de burger het kan opnemen tegen de overheid.

Mark Rutte in gesprek met Kristie Rongen tijdens het RTL-verkiezingsdebat van 28 februari. Beeld RTL
Mark Rutte in gesprek met Kristie Rongen tijdens het RTL-verkiezingsdebat van 28 februari.Beeld RTL

Het was een van de meest besproken momenten deze verkiezingen: het twistgesprek tijdens het RTL-verkiezingsdebat tussen gedupeerde van de toeslagenaffaire Kristie Rongen en Mark Rutte. Zij stelde de premier een uiterst pijnlijke vraag: ‘Meneer Rutte, wanneer gewone mensen zoals ik door de overheid kapot dreigen te worden gemaakt, is er dan wel een plek waar wij beschermd worden en ons recht kunnen halen?’

Die plek is de sociale advocatuur, daar kunnen mensen aankloppen die overhoop liggen met een overheidsinstantie en geen geld hebben voor een advocaat. En juist die plek is de afgelopen jaren flink uitgehold. Sociale advocaten worden onderbetaald en mogen schrikbarend weinig uren declareren voor het werk dat ze verrichten. Ondertussen moeten mensen die recht hebben op sociale rechtsbijstand een relatief stevige eigen bijdrage betalen.

Het idee dat de laatste vier jaar onder minister van Rechtsbescherming Sander Dekker hoogtij vierde was dat van zelfredzaamheid. Zo zouden mensen heus zelf een bezwaarschrift kunnen opstellen tegen een overheidsvordering. Dat idee pakt in de praktijk vooral slecht uit voor kwetsbare mensen aan de onderkant van de samenleving.

De uitholling van de sociale advocatuur tekent zich af tegen een ontwikkeling waarbij overheidsinstanties het zicht kwijt lijken op een eerlijke, menselijke uitvoering. Minister van Staat Herman Tjeenk Willink kaartte dit probleem al aan als informateur van Rutte III, hij constateerde toen dat departementen te weinig zicht hadden op de effecten van beleid.

In het discussieprogramma Buitenhof voegde Willink daaraan toe dat we op de Tweede Kamer ook steeds minder kunnen rekenen. Die is met zeventien fracties zo gefragmenteerd dat zij er niet aan toekomt om wetten stevig te controleren, zowel in de letter als in de uitvoering.

Zo ligt het gevaar op de loer van nieuwe slachtoffers van wanbeleid. Het eerste dat een nieuw kabinet kan doen om deze burgers niet voorgoed kwijt te raken, is stevige rechtsbescherming tegen de overheid zelf. D66 pleitte in zijn verkiezingsprogramma voor meer geld voor sociale advocatuur om zo rechtsgelijkheid te waarborgen. Het is te hopen dat deze belangrijkste formatiepartner zich houdt aan deze belofte.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden