Commentaar Minimum tarief

Er moet een universeel sociaal fundament komen waarop ­iedereen, los of vast, kan terugvallen

Eindelijk krijgt de verelendung van de arbeidsmarkt de volle aandacht.

Een zelfstandige schilder in zijn busje in het centrum van Gorinchem. Beeld Raymond Rutting / De Volkskrant

De zzp’er maakt in één opzicht ­razendsnel promotie: jarenlang voltrok de onstuimige groei van het leger zelfstandigen zich zonder dat het noemenswaardige aandacht trok van politiek Den Haag, maar opeens lijkt het nergens anders meer over te gaan. In een tijdsbestek van enkele weken zijn er voorstellen gelanceerd voor een pensioenvoorziening voor zzp’ers, voor een ziekte- en arbeidsongeschiktheidsverzekering en, vrijdag, voor een minimumuurtarief van 16 euro. Oud-topambtenaar Hans Borstlap zat er donderdag niet ver naast toen hij de flexibilisering van de arbeidsmarkt bestempelde tot dé sociale kwestie van onze tijd.

Dat probleem heeft twee aspecten. Aan de ene kant dreigt een hele generatie werkenden door het leven te moeten zonder enige collectieve vorm van verzekering. Daar keert de wal het schip zodra zij ouder worden of een nieuwe recessie zich aandient. Aan de andere kant ondermijnt het slinkend aantal premiebetalers het draagvlak voor de werknemersverzekeringen. Als de ieder-voor-zich-trend doorzet, is er op enig ­moment geen collectieve zekerheid meer over.

De analyse van het probleem is inmiddels in een reeks rapporten gemaakt: de kloof tussen het traditionele dienstverband met alle verworvenheden en het kale zzp-schap is onafzienbaar geworden. Vast is te vast en te duur. Zelfstandig is te los en, zeker aan de onderkant van de arbeidsmarkt, te goedkoop.

Minister Koolmees’ Wet Arbeidsmarkt in Balans is een eerste poging om daaraan wat te doen, maar nog onvoldoende om de kloof te dichten. Daarvoor is een ­totale herbezinning op de arbeidsmarkt nodig, zoals de commissie-Borstlap deze week betoogde: er moet een universeel sociaal fundament komen waarop ­iedereen, los of vast, kan terugvallen en waaraan iedereen in meer of mindere mate bijdraagt. Binnen sectoren kunnen daar vervolgens naar hartelust extra voorzieningen bovenop worden gezet.

Dat zal de hoogopgeleide en zelfredzame zzp’ers ­matig bevallen – sommigen vinden elke vorm van collectiviteit een inperking van hun vrijheid – maar in dit geval is er iets dat zwaarder weegt: het maatschappelijk belang dat wij de onderkant van de arbeidsmarkt niet ten prooi laten vallen aan wetteloosheid. De invoering van een minimumuurtarief is een stapje in de goede richting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden