ColumnKustaw Bessems

Er kon nooit een misverstand zijn over wat Baudet deed, over wat Forum is

‘We worden aangevallen door een vijand die ons eigen uniform draagt’, zei Thierry Baudet. ‘Zij die een verantwoordelijkheid dragen voor het voortbestaan van de gemeenschap – juist deze mensen hebben zich, van binnenuit, tegen ons gekeerd.’

‘Het Westen lijdt aan een auto-immuunziekte’, vervolgde hij. ‘Een belangrijk deel van ons organisme, ons afweersysteem, heeft zich tegen ons gekeerd. Vreemde, agressieve elementen worden ons maatschappelijk lichaam in ongehoorde aantallen binnengeloodst.’

Daarna ging hij verder over geweld in asielzoekerscentra en shariarechtbanken. Het was zijn toespraak op het eerste partijcongres van Forum voor Democratie, januari 2017. En alles zat er al in. De mythe over vijanden in de eigen gelederen, immigranten als ziekmakers waarmee expres de gezonde gemeenschap wordt geïnfecteerd.

Wie zich verre wil houden van alles wat riekt naar racisme en fascisme, zoekt na zo’n tekst onmiddellijk de uitgang. Want een partijleider met zo’n verhaal weet goed wie hij daarmee aanspreekt en aantrekt.

Dus wie na zo’n toespraak – ‘boreaal Europa’ kwam er ook al in voor – nog heeft gedacht ‘ja! bij deze club wil ik horen!’ is een kleine vier jaar later ongeloofwaardig wanneer hij met Baudet breekt om het racisme en antisemitisme in de partij, of Baudets weigering om daartegen op te treden. Er kon nooit een misverstand zijn. Datzelfde jaar gaf hij de bekendere toespraak waarin hij beweerde dat we ‘de Nederlandse bevolking homeopathisch verdunnen met alle volkeren van de wereld’. En een partijlid dat de kandidatenlijsten mede samenstelde, verspreidde een complottheorie als zou de EU-elite Europeanen stiekem mengen met Aziatische en Afrikaanse volkeren om een minderwaardige, makkelijker te beheersen menssoort te creëren. Baudet vond dat artikel alleen ‘nogal ongenuanceerd en slordig geschreven’ en voegde daaraan toe: ‘Het punt dat hij wilde maken staat overeind.’

Er was meer, veel meer dan in deze column past. De keer dat Baudet zei: ‘Ik wil graag dat Europa dominant blank en cultureel blijft zoals het is.’ De keer dat hij met een Amerikaanse racist ging eten. Alle keren dat hij extreem-rechtse propaganda rondtwitterde. De speech na de winst bij de provincialestatenverkiezingen, waarin hij ophitste tegen journalisten, intellectuelen en de kunstwereld die ons ‘ondermijnen’. Hoofdstukken zijn te vullen met zijn seksisme en het nepnieuws over MH17 en corona.

De deelname door jonge Forum-leden aan antisemitische appgroepen, waar het nu zoveel over gaat? Daar verschijnen al jaren verhalen over. En dan zouden die lui die een machtsstrijd met Baudet zijn aangegaan nu ineens last hebben van een opspelend geweten? Ze namen de baantjes graag aan zolang Baudet stemmen trok door zich het ene moment onmiskenbaar radicaal-rechts te uiten en het andere moment de redelijkheid zelve te acteren. Joost Eerdmans, die beweert dat hij ‘niet kan leven met extreme, racistische opvattingen’, ging nog vorige maand op de lijst staan.

De redenen voor onlusten binnen Forum lijken dezelfde waarom het zo vaak rommelt in een partij: slechte publiciteit, slechte peilingen. De narcist Baudet gedroeg zich steeds grilliger en werd een tactisch risico. Kijk het moment terug dat Annabel Nanninga (drie Forum-baantjes) kritiek had op de rabiate jongerentak en zie hoe ze slechts waarschuwde dat ‘op zich interessante intellectuele discussies waar ophef over is’ de ‘effectiviteit’ in de weg zaten.

Grootste risico nu: dat alles wat minder groezelig is dan Baudet en de Forum-jeugd voortaan zal doorgaan voor redelijk. In theorie is een partij voorstelbaar die tegen de EU is of tegen klimaatbeleid, die strikte immigratieregels wil of kritisch op de islam, zonder racistische of fascistische zweem. Maar mensen die bij Forum actief zijn geweest hebben allemaal, aan Baudets zijde, met ambitieuze grijphandjes in de drek staan wroeten. En hoe driftig ze ook schrobben, die zal nog lang onder de vingernagels blijven zitten.

Mailen? k.bessems@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden