Column Esther Gerritsen

Er komt een nieuwe loterij bij in Nederland, dat is goed nieuws voor de wereld

Er komt een nieuwe loterij bij in Nederland, een die ervaringen verloot.

F’ck money. Make memories’, zeggen ze bij Raffld.

Een extra loterij is goed nieuws voor de wereld. Omdat de loterijen niet winstgevend mogen zijn en ze dus een deel van hun inkomsten moeten afdragen aan goede doelen.

Je kunt je geld ook direct aan een goed doel geven, dan kun je het nog aftrekken van de belasting ook, maar daar heb je niks aan. Zelf. Dan kun je niks winnen.

Het is een bizarre constructie: omdat over het algemeen welvarende mensen graag niet alleen welvarend maar ook nog rijk willen worden, gaat er dus geld naar mensen die bijvoorbeeld niet genoeg te eten hebben. Dat is een mooie bijwerking van een slecht idee.

Die nieuwe loterij gaat dus zogenaamd niet over geld, maar ervaringen, en natuurlijk alleen ervaringen die geld kosten. De duurste ervaring in mijn leven is waarschijnlijk die keer dat ik snorkelde in Australië, maar die ervaring zou ik zo inruilen voor de werkelijk indrukwekkende ervaringen, die niets met geld te maken hebben, maar gewoon, zoals iedereen weet, met vrienden, familie of natuur. De blauwe zeester is mooi hoor, vergis je niet, maar ik zou het konijn van mijn nichtje er niet voor willen missen.

Nu zit ik met een dilemma. Als ik het goed heb berekend, gaat zo om en nabij de 10 procent van wat we in Nederland aan goede doelen geven via de loterijen. Die obsessie van de mens met rijkdom zou ik liever niet willen stimuleren, dus ik zou willen zeggen: koop geen lot, maar stort je geld direct op de rekening van het Rode Kruis. Maar mensen luisteren natuurlijk toch niet naar dat deel van het verhaal dat hen alleen maar geld kost zonder kans op eigen gewin. Wel horen ze graag dat die hypocriete loterijen niet deugen. Omdat die mooie sier maken met hun goede doelen, terwijl ze simpelweg wel moeten en ondertussen nog geen kwart procent meer aan een goed doel afstaan dan verplicht.

Mensen houden van verontwaardigd zijn. Verhalen over hoe alles aan de strijkstok blijft hangen bijvoorbeeld, daar houden de mensen ook van. Dan kun je én verontwaardigd zijn én je geld zelf houden. Het komt toch niet bij de juiste mensen terecht, is dat even een meevaller.

Verontwaardiging doet het goed in de krant, maar met verontwaardiging is het vaak het tegenovergestelde van die loterijen: een mooi idee met een slechte bijwerking. Verontwaardiging leidt vaak genoeg alleen maar tot verbittering, verveling en luiheid.

Wil ik iets goeds teweegbrengen met mijn woorden over die kloteloterijen, kan ik net zo goed zeggen: ‘Koop een lot, maak kans op rijkdom, en je helpt er ook nog iemand mee.’ Ik vind dat vreselijk om te zeggen, maar ‘geef je geld gewoon weg’, wil toch niemand horen.

Ik zou de loterijen moeten bezingen en niet stoppen tot op een dag 90 procent van onze giften via de loterijen gaat. Ik zou moeten zeggen: schaf al uw donaties af en beloof al helemaal niets aan die irritante studenten die altijd tijdens het eten aanbellen, maar koop meer loten. Er valt nog veel meer te winnen!

Dat als bijzaak ons geld dan goed terechtkomt, zien we door de vingers. Al willen we het niet eens, we gaan de wereld redden met onze hebzucht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.