Op de zeepkist Sporten met een aandoening

Er is te weinig bekend over hoe je krachttraining effectief kunt inzetten bij ziekte

Irene Westerbeek. Beeld Eva Faché

Naam: Irene Westerbeek (35 jaar, Rotterdam)

Beroep: docent design, personal trainer

Probleemstelling: er is te weinig bekend over hoe je krachttraining bij ziekte effectief kunt inzetten

Oplossing: hou op met denken dat minder inspanning altijd beter is en ontwikkel expertise – onder andere bij fysiotherapeuten – en trainingsprogramma’s voor mensen met aandoeningen

De huisarts stond voor de deur. ‘Je moet nú naar het ziekenhuis’, zei ze, ‘je wordt opgenomen.’ De uitslag van mijn bloedtest was binnen. Ik zat in het laatste jaar van mijn studie en kreeg in korte tijd veel diarree. Ik hield geen eten binnen, nam niets op, raakte ondervoed en viel soms flauw. Ik bleek de ziekte van Crohn te hebben, een auto-immuunziekte die darmontstekingen veroorzaakt. Het is nu tien jaar geleden dat ik die diagnose kreeg.

De ziekte manifesteert zich bij iedereen anders, omdat de ontstekingen op verschillende plekken kunnen zitten: in je dunne darm of je dikke darm, bijvoorbeeld. Bij mij vooral in de anus. Van alle Crohn-patiënten krijgt slechts twee procent een permanent stoma. Ik ben een van die ‘bofkonten’. Ook daarna volgden nog veel operaties, omdat ontstekingen abcessen bleven veroorzaken. Uiteindelijk moest mijn rectum eruit.

De bezetting van mijn kont heeft in totaal zeven jaar geduurd. In die jaren ging ik van slecht nieuws naar slecht nieuws. Keer op keer werd ik teleurgesteld door mijn lichaam. Een rectumamputatie is nogal ingrijpend, helemaal wanneer je jong en vrijgezel bent en een kont vol littekens hebt. Toen ik aan het hele traject begon, dacht ik dat de stoma het eindstation zou zijn. Ik had niet verwacht dat mijn hele kont er ooit uit zou moeten - ik wist überhaupt niet dat het kon. Nu is het lastig om te geloven dat de rectumamputatie écht het eindstation is. Ik moet weer op mijn lijf gaan vertrouwen.

Sport heeft me geholpen de relatie met mijn lichaam te herstellen. Voor de stoma-operatie ben ik mijn buikspieren hard gaan trainen. Ik voelde me machteloos en wilde zelf weer iets van controle hebben. Ik wist bovendien niet of ik na de operatie weer zou kunnen sporten – ze snijden de buikspieren door – dus ik dacht ook: misschien is dit het hoogtepunt van mijn leven voor mijn buik. Ik wilde in volle glorie ten onder gaan.

Ook voor de rectumoperatie ben ik veel gaan sporten: krachttraining om mijn billen en core sterker te maken. Dat had positieve effecten: mijn bilnaad was binnen drie maanden dichtgegroeid, terwijl er gewoonlijk zes tot negen maanden voor staat. Eigenlijk verbaasde dat snelle herstel me niet. Door te sporten, train je je lichaam in herstellen.

Tegenwoordig werkt het trainen vooral motiverend. Ik krijg een kick van het sterker worden. Ik sport vijf keer per week en dan 1,5 tot 2 uur krachttraining. Om een ziekte te kunnen dragen in het leven, heb je kracht nodig. Hoe meer kracht je hebt, hoe beter je levenskwaliteit is.

Soms zit mijn stoma in de weg bij het sporten. Ik kan bijvoorbeeld niet altijd een halter met gewicht op mijn buik leggen, zeker niet als de stoma actief is. Dan moet ik dus zoeken naar een alternatieve training. Er is weinig bekend over fitness in combinatie met een stoma, ik heb veel zelf uit moeten zoeken. Fysiotherapeuten zijn bijvoorbeeld vaak bang om iets te forceren. Ze adviseren je eerder minder te doen dan meer. Sportscholen hebben geen fitnessprogramma’s speciaal voor mensen met een aandoening.

Gedurende het vele revalideren heb ik veel mensen met beperkingen leren kennen, onder wie Brenda van Groeningen. Van haar heb ik veel geleerd. Voordat ze een halve dwarslaesie kreeg, was ze personal trainer. Ze maakte dankzij haar trainingen steeds meer progressie. Zoveel dat ze inmiddels zonder rolstoel naar buiten kan.

Wanneer je een fysieke beperking hebt, kunnen sommige oefeningen lastig zijn om te doen. Dan is het dus belangrijk om naar andere mogelijkheden te zoeken om dezelfde spiergroepen te kunnen trainen. Daar ben ik inmiddels heel creatief in geworden. Op @from_shitgirl_to_fitgirl, mijn Instagrampagina, deel ik oefeningen voor lotgenoten. Het zou ook fijn zijn als sportscholen een soortgelijke creativiteit zouden hebben om trainingsprogramma’s op te zetten voor mensen met psychosomatische aandoeningen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden