Column Elma Drayer

Er is meer aan de hand bij raamprostitutie dan uitbuiting, mensenhandel en overlast door brallende Britten

De reactie van de sekswerkerslobby kwam razendsnel. Op de dag dat de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema de gemeentelijke plannen voor de toekomst van de Wallen ontvouwde, wisten de belangenclubs al dat die niet deugden. ‘No way in hell!’, dacht ene Foxxy van Proud volgens Het Parool. Zusterorganisatie Red Light United had bovendien meteen de achterban gepeild. Uitkomst: ‘zeker 90 procent’ van de 170 ondervraagden wil op de Wallen blijven werken.

Behalve razendsnel was de reactie ook raadselachtig. Het is immers volstrekt onduidelijk wat het gemeentebestuur wil met de Wallen. In zijn oneindige wijsheid besloot het liefst vier scenario’s te presenteren – variërend van een verbod op alle raamprostitutie tot juist uitbreiding ervan.

Haar eigen voorkeur wenste de burgemeester desgevraagd niet te verklappen. ‘Ik vraag niet om een ja of nee van de stad’, zei ze tegen Het Parool, ‘maar om een actieve bijdrage van het publiek en de politiek om de patstelling op de Wallen te doorbreken en een toekomstperspectief te bedenken.’

Klinkt heel sympathiek. Maar waarom niet ferm gekozen voor één scenario en dat aan de betrokkenen voorgelegd? Vanwaar deze bestuurlijke beschetenheid?

Die treft eens temeer omdat het huidige college op andere terreinen zo daadkrachtig optreedt. Zo liet het begin vorige week weten dat de gemeente op 1 juli 2020 formeel excuses zal aanbieden voor het slavernijverleden. Rustig afwachten hoe een onderzoek uitpakt naar het precieze aandeel van Amsterdam daarin achtte het onnodig.

Maar ach, laat ik niet al te flauw doen. Per slot is het best begrijpelijk dat dit gemeentebestuur zich op de vlakte houdt in de Wallen-kwestie. Tot de geloofsartikelen van de hoogopgeleide Nederlander, zeker van GroenLinkse snit, behoort nu eenmaal de overtuiging dat prostitutie, pardon sekswerk, een heel gewoon beroep is – mits vrijwillig uitgeoefend. Net zo gewoon als achter de kassa zitten, voor de klas staan of stukjes tikken.

Dat kan natuurlijk kloppen. Een meerderjarige die er bij het volle verstand voor kiest om tegen betaling seks te leveren moet vooral z’n gang gaan. Zelfbeschikkingsrecht is een groot goed, nietwaar. Maar bij raamprostitutie is er nog wat anders aan de hand. En nee, dan bedoel ik niet het bekende rijtje van ronseling, uitbuiting, mensenhandel en overlast door brallende Britten.

Ik moest terugdenken aan een interview dat ik een paar jaar geleden had met de Zwitserse filosoof Peter Bieri, hier beter bekend als Pascal Mercier, schrijver van Nachttrein naar Lissabon. Die roman vond ik (tussen ons gezegd) nogal een draak, maar Een manier van leven, het non-fictieboek waarover ik hem sprak, bevatte interessante observaties. Hij verkent daarin het begrip ‘menselijke waardigheid’.

Ergens in het boek beschrijft Bieri hoe hij bij toeval op de Amsterdamse Wallen terechtkwam. Tot zijn verbijstering zag hij hoe vrouwen er als koopwaar achter de ramen stonden, er hing bij wijze van spreken nog net geen prijskaartje aan. ‘Het was spookachtig. Op de terugvlucht dommelde ik in. Toen ik wakker werd vroeg ik me af of ik dit alles niet alleen maar gedroomd had.’

Uiteraard wist Bieri dat deze vorm van sekswerk in Nederland legaal en maatschappelijk geaccepteerd is. Maar, zei hij tegen me, ‘raamprostitutie is zo’n schending van de privacy, van het intiemste dat een mens bezit, het lichaam. (...) Ik begrijp niet waarom jullie dat normaal vinden. Ik begrijp er werkelijk niets van.’

Maar, vroeg ik hem, als je er uit vrije wil voor kiest om achter het raam te zitten, wat is dan het probleem? Dan nog, antwoordde hij, kun je als gemeenschap besluiten dat hier ‘iets groters’ in het geding is dan het zelfbeschikkingsrecht. Besluiten dat raamprostitutie in strijd is met de menselijke waardigheid. ‘Besluiten dat je geen samenleving wilt zijn waarin het normaal is dat menselijke wezens als handelswaar in de etalage uitgestald staan.’

Het is een standpunt waaraan het Amsterdamse gemeentebestuur zich vermoedelijk nimmer zal branden. Alleen weet ik steeds minder goed waarom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden