Er is maar één plek in Zuid-Korea waar je kunt struinen door Noord-Koreaanse bladen

Jeroen Visser in Seoul

Zuid-Koreanen mogen nog steeds geen Noord-Koreaanse bladen inzien.

De Nationale Bibliotheek in Seoul.

'Militaire experts bezoeken belangrijke plekken in Pyongyang', kopt de Noord-Koreaanse staatskrant Rodong Shimun. Na twee weken viert de krant nog steeds dat Noord-Korea met succes zijn derde intercontinentale raket heeft getest. Het grote nieuws is nu dat de betrokken raketgeleerden een krans hebben gelegd bij het Museum van de Revolutie.

Dat ik in Zuid-Korea door de Rodong Shimun kan bladeren, is opmerkelijk. Kranten en boeken uit Noord-Korea zijn hier strikt verboden. Sinds 1948 zijn burgers volgens de nationale veiligheidswet strafbaar als ze propaganda uit Noord-Korea bezitten of verspreiden.

Er is maar één plek in Zuid-Korea waar je kunt grasduinen in kranten, boeken, films en tijdschriften uit het noorden: het 'Noord-Koreainformatiecentrum' in de Nationale Bibliotheek in de hoofdstad Seoul.

Het centrum op de vijfde verdieping bevat meer dan honderdduizend werken, waaronder literatuur, poëzie, schoolboeken, almanakken, encyclopedieën, reisverhalen, dagboeken en komedies. Na registratie is het vrij toegankelijk, maar er gelden wel een paar strenge regels. Zo mag je alleen boeken lenen als je een lange verklaring hebt ondertekend. Verder moet je een document van je school, universiteit of werkgever laten zien waarin wordt uitgelegd waarom je het materiaal nodig hebt.

De bibliotheek houdt bovendien bij hoeveel en welke kopietjes je hebt gemaakt. Ook die moeten binnen twee weken worden teruggebracht. Tamelijk absurd natuurlijk, maar ja, op bezit van propaganda kun je maximaal zeven jaar cel opgelegd krijgen.

Ik stuit op een fotoboek van Kim Il-sung, de grootvader van de huidige leider Kim Jong-un, uit 1958. Het zijn foto's van Kim op bezoek bij zijn volk; op een school, een fabriek, op straat. Opmerkelijk hoe destijds de foto's precies dezelfde propagandistische kenmerken hadden als nu. Net als Kim Jong-un nu was zijn grootvader continu omringd door functionarissen met een notitieblokje. Dat Kim Jong-un sprekend op zijn grootvader lijkt en ook nog eens dezelfde kleding draagt, maakt de gelijkenis des te treffender.

Het centrum koopt de werken van tussenhandelaren, die op hun beurt het materiaal van lokale handelaren en smokkelaars in China hebben afgenomen. Elk boek wordt door een speciale commissie beoordeeld. Als het als propaganda wordt gezien, krijgt het een rood label.

Bijna alle labels zijn rood.

Ook de glossy tijdschriften, die volgens de bibliothecaris onder Kim Jong-un in aantal zijn toegenomen, vallen onder de staatspropaganda. Ik kies voor het magazine Ons mooie land, dat als logo een kaartje van het hele Koreaanse schiereiland heeft. Wie goed kijkt, ziet dat Zuid-Korea er niet op terug is te vinden.

De novembereditie brengt artikelen over lekker eten en een reisreportage over een resort bij Myoyangsan met zwembad, volleybalveld en speelhal. 'Als ik terugga naar de boerderij zal ik extra gemotiveerd zijn', belooft de auteur, die klaarblijkelijk ook boer is.

Het magazine eindigt met een politiek gedicht aan het adres van de Amerikaanse president. 'Kniel, Trump en bied je excuses aan', heet het gedicht. Op de pagina ernaast een kleurenadvertentie voor de Pyongyang golfbaan 'met restaurant, supermarkt en sauna'.

Ons mooie land, glossy uit Noord-Korea.

Zeventig jaar na de introductie van de veiligheidswet zijn de Zuid-Koreaanse autoriteiten nog altijd bang dat hun burgers door dit soort propaganda kunnen worden beïnvloed. Dat het land hierdoor laag scoort op lijstjes van vrijheid van meningsuiting, neemt de overheid op de koop toe.

Het neveneffect is natuurlijk dat Zuid-Koreanen maar weinig weten over Noord-Korea - behalve dan dat er een constante dreiging van uitgaat. Het heeft in de loop der jaren tot een zekere apathie geleid: vooral jongeren interesseren zich weinig voor wat er ten noorden van de grens gebeurt.

Zouden de kinderen van de zuidelijke republiek niet weerbaar genoeg zijn om wat meer over Noord-Korea te leren? Zouden ze niet slim genoeg zijn om de propaganda te herkennen?

Neem het Noord-Koreaanse jaarverslag over 2016. In de jaarlijkse almanak worden de belangrijkste gebeurtenissen in binnen- en buitenland vermeld. Als mijn vertaler leest wat er staat bij het lemma Zuid-Korea, over de massale demonstraties vorig jaar tegen ex-president Park Geun-hye, kan ze haar ogen bijna niet geloven. 'Nadat ze zich bewust werden van de realiteit, ontwikkelden de Zuid-Koreanen een grote liefde voor Kim Jong-un. Ze wilden een groter, sterker land onder leiding van de geliefde leider Kim Jong-un.'

Ja, inderdaad - zo was het precies.

Jeroen Visser. Foto Jun Michael Park