ColumnAleid Truijens

Er is geen wet die kinderen beschermt tegen indoctrinatie en manipulatie. Dát is verbijsterend

Zou het er nu echt van komen? Dinsdag stemt de Tweede Kamer over een motie van Jasper van Dijk (SP) om scholen het recht te ontzeggen leerlingen te weigeren. ‘Acceptatieplicht’ heet dat. Er is ineens een Kamermeerderheid voor; ook de VVD steunt de motie. Lodewijk Asscher deed een voorstel om artikel 23 van de Grondwet, dat de vrijheid van onderwijs vastlegt, te wijzigen. Die vrijheid moet worden beperkt, vindt de PvdA, en de wet zou de gelijke kansen voor alle kinderen moet garanderen. Ook dat voorstel zal er wel doorkomen, al kan een grondwetswijzing lang duren.

Zo heeft het gehompel van brekebeen Arie Slob toch nog een positief effect. Eerst zeggen dat reformatorische scholen volkomen in hun recht staan als ze ouders een verklaring laten tekenen waarin ze homoseksualiteit afwijzen – zolang scholen leerlingen maar ‘veiligheid’ bieden – en daar meteen, na loeiende verontwaardiging in de Kamer en in heel het land, op terug te moeten komen – pijnlijk. De boosheid erover is begrijpelijk: hoe kun je nu als onderwijsminister denken dat een homoseksueel kind zich ‘veilig’ voelt als ouders én leraren afwijzen wie het ten diepste ís?

Tegelijk is de verbijstering over Slobs eerste antwoord vreemd. Want formeel is het gewoon waar wat de minister zei: christelijke scholen mogen dat eisen; ook een niet-christelijke minister had dat moeten toegeven. Het staat in de Grondwet. Ook katholieke, islamitische, joodse scholen, Vrije Scholen, Plato-scholen en wat je al niet hebt, mogen ouders vragen om de uitgangspunten van de school te onderschrijven. Bijvoorbeeld dat man en vrouw geen gelijke rechten hebben, dat homo’s die seks hebben moeten branden in de hel. Of, zoals antroposofen denken, dat mensen een ‘astraal lichaam’ hebben en telkens reïncarneren.

Ons onderwijs is een rariteitenkabinet. De meeste scholen, ook de bijzondere en algemeen-bijzondere, zijn gematigd en ruimdenkend. Maar sommige niet. Daar worden allerhande dogma’s en onbewezen aannames in de kinderhoofden gegoten. Niet zelden zijn die strijdig met een ánder grondwetsartikel, artikel 1, dat zegt dat alle burgers gelijk zijn en discriminatie verbiedt. Er is geen wet die kinderen beschermt tegen indoctrinatie en manipulatie. Dát is verbijsterend.

En dit alles wordt volledig gefinancierd door de belastingbetaler. Dankzij een wet die dateert uit 1917, toen vrouwen geen actief kiesrecht hadden, homo’s in de kast zaten en vrijwel niemand islamitisch was. Nog altijd kunnen schoolbestuurders triomfantelijk wapperen met deze achterhaalde wet. Dankzij artikel 23, en versterkt door de lumpsum-financiering, zijn schoolbesturen autonoom en oppermachtig. Het Onderwijsministerie en de schoolbesturen hebben een vreugdeloos verstandshuwelijk, dat profijtelijk is voor beide: de overheid bemoeit zich zo min mogelijk met de scholen en grijpt pas in bij rampen; de scholen regelen alles lekker zelf.

Met een ‘acceptieplicht’ zijn we er niet. Daar hebben de kinderen die wél op die scholen zitten niks aan. We zouden het religieus of ideologisch geïnspireerde onderwijs eens moeten afschaffen. En in één moeite door de lumpsum-financiering. Laat alsjeblieft de overheid weer gaan over de verdeling van het geld en over de arbeidsvoorwaarden, niet de ondernemers met gemeenschapsgeld.

Krijgen we dan ‘staatspedagogie’? Ik denk het niet. Een overheid heeft een minder dwingende greep op leraren en leerlingen dan een schoolbestuur. Iedereen mag thuis geloven en denken wat hij wil, iedereen kan zijn kind naar naschoolse clubjes sturen, maar op school krijgen kinderen basiskennis, leren ze zelf nadenken en leren ze kinderen uit andere bevolkingsgroepen kennen. Wat mooi zou dat zijn. Hoogste tijd om God van school te sturen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden