Verslaggeverscolumn Toine Heijmans in Den Haag

Emre had nog een surprise op pakjesavond: hij is homo

Het laatste cadeau van pakjesavond was een surprise. ‘Ik val op jongens’, zei Emre en daarna trad een stilte in, doorbroken door zijn oma die hem ten overstaan van de rest van de familie om de hals viel, ‘als in een film’, zegt hij nu. Emre wist het al vanaf groep zes. Hij kon zich voorbereiden op dit moment ‘en toch durfde ik het woord homo niet te gebruiken’.

Het is twee jaar terug, hij was zestien, en nog steeds krijgt Emre berichten van verbazing: ‘Huh maar jij was toch Turks? Hoe kan iemand die Emre heet nou homo zijn? Alsof mannen die op mannen vallen een typisch westers fenomeen is – heel vreemd’.

Emre Hoogduijn is half Turks en volbloed Nederlander, ‘ik voel me een heleboel tegelijk’, dat geeft hem een voorsprong op de anderen. Geen angst voor het grote taboe, voor de verstikkende geheimencultuur die zoveel migrantenkinderen ervan weerhoudt uit de kast te komen – en hij vertelt over de jongen die naar Turkije werd gestuurd waar een imam hem zou genezen, en hoe die jongen naar Turkije ging en bij thuiskomst zijn ouders vertelde dat hij inderdaad was genezen. De opgelegde zelfontkenning. Het islomenet.

Dit weekend is Emre gekroond tot Jongere van het Jaar, op zich een merkwaardige titel, zegt hij, maar goed, alles helpt. Hij opereert op Instagram, waar hij jongeren helpt die worstelen met hun coming-out. Die anders dan hij zijn vastgeklonken aan een cultuur waar jezelf zijn oneervol is, en levensgevaarlijk.

Dit doet hij ook dankzij een slechte jeugd.

Emre Hoogduijn. Beeld Toine Heijmans

Zijn Turkse, biologische vader was zo gewelddadig dat Emre deels opgroeide in blijf-van-mijn-lijfhuizen, met zijn moeder en zijn zus, op de vlucht, in kamertjes waar ze nooit lang konden blijven. Hij was zeven jaar, ‘het heeft me heel snel volwassen gemaakt’. Drie maanden in Heemskerk, drie maanden in Amersfoort, een short-stayflatje in Dordrecht, ‘de omstandigheden waren, nou ja, gewoon kut. Maar hebben me veel geleerd. Het heeft me ook geholpen te worden wie ik ben. In die zin was het waardevol: ik heb een intrinsieke motivatie anderen te helpen’.

Het lot nam een gunstige wending in de vorm van een stiefvader van wie hij ook de achternaam kreeg. Emre probeerde ‘die slechte periode actief te vergeten’, zocht afleiding, begon veel te gamen maar inmiddels is hij overtuigd: ‘wat ons overkwam maakte me weerbaar’.

Dat leverde een andere Emre op. Je moet met hem praten om zijn kalme energie te zien: een zelfverzekerde student International Public Management in het café van de Haagse Hogeschool, op mooie sneakers, de broekspijpen modieus opgerold. Die vertelt hoe hij als lid van de medezeggenschapsraad op het Stedelijk Dalton Lyceum een regenboogtrappenhuis voor elkaar kreeg. En wat het hem leerde: ‘dat je iets teweeg kunt brengen. Dat trappenhuis bewijst voor mij wat je voor elkaar kunt krijgen, ondanks alles, dat je persoonlijk echt de mogelijkheid hebt om dingen te veranderen’.

Tijdens Pride Amsterdam. Beeld Emre Hoogduijn

En hier ligt zijn taak. De homo-emancipatie is goed op stoom in Nederland, ‘we leven in een tijd waarin het voor veel jongeren gewoon is geworden uit de kast te komen, zo’n regenboogtrap was onmogelijk in de jaren zestig, er zijn mega-stappen gemaakt. Ik keek altijd naar Geer & Goor op televisie, die hebben veel betekend, maar wel voor een selecte groep. Niet voor alle jongeren. Daar wil ik wat aan doen.’

Zo is het begonnen: Emre gaf zich op voor een campagne van het COC, belandde op een poster voor Paarse Vrijdag, werd gevraagd voor een filmpje, werd gevraagd voor de glossy l’Homo, was te zien bij Tijd voor Max en steeds meer jongeren meldden zich op zijn Instagram, ‘jongeren die zich alleen voelen’.

Hij vindt zichzelf bevoorrecht, ‘ik heb nooit de Turkse kant van mijn familie gekend, ik ben niet Turks opgegroeid, daar heb ik wel geluk mee gehad want uit de kast komen is dan lastig. Maar ik ben wel Turks, of ja, een beetje, dus dat geeft me de kans ze te helpen. Door ze te vertellen dat ze niet alleen zijn.’

Meest gestelde vraag op Insta: hoe heb jij het aangepakt?

Antwoord Emre: ‘Je bent niet alleen. Leer van jezelf te houden. Het klinkt zo simpel, maar het is vreselijk moeilijk.’

Op de poster voor Paarse Vrijdag. Beeld Emre Hoogduijn

En het gaat niet alleen om multiculturele jongeren, het gaat ook om de jeugd in de biblebelt, en over het voetbal, ‘alle plekken met een gesloten, homofobe cultuur’.

De jongen die naar de imam in Turkije moest heeft het uiteindelijk zijn moeder verteld, die hem aanraadde het niet aan zijn vader te vertellen; ‘je leert je geaardheid te onderdrukken, je leeft geen leugen maar je moet je wel continu voordoen als iemand anders’.

Emre checkt zijn telefoon en glimlacht: ‘nu heeft hij een regenboogje in zijn biografie op Insta’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden