Opinie

Emancipatie moet veel meer zijn dan een mannelijke concessie

Serious Request bevestigt het beeld van de man als beschermheer die goed voor zijn vrouwvolk zorgt.

Dj's Gerard Ekdom, Coen Swijnenberg en Timur Perlin van 3FM maken samen het eindbedrag bekend van hun actie Serious Request.Beeld anp

Met het zeepsop in het haar en de afwasborstel in de hand emancipeert de man al stomend boven een hete teil afwaswater. Althans zo lijkt het. Deze 'persoonlijke aardigheidjes' - zoals Carlijne Vos het terecht noemt (Commentaar, 21 januari) - zijn schadelijk voor de emancipatiediscussie. Los van het (belangrijke) sociaal-economische argument dat zij geeft, moet deze discussie niet worden gevoerd in termen van geld of inkomen. De noodzaak tot emancipatie is niet economisch. Hij is veel principiëler, hij gaat over waarden, denkbeelden en clichés over mannelijkheid en vrouwelijkheid.

Onze vastgeroeste ideeën over mannen en vrouwen steken overal de kop op. Niet alleen een afwassende Riyad Mansoer, ook de afgelopen 3FM Serious Request is hier een goed voorbeeld van. Vond niemand het enigszins ongemakkelijk dat drie blanke mannen zich een week lang opsloten in een tot radiostudio omgebouwde plantenkas om geld in te zamelen tegen geweld tegen vrouwen in oorlogsgebieden onder de noemer 'Hands Off Our Girls'? Om nog maar te zwijgen van het feit dat er een donkere vrouw op de campagnebanner staat afgebeeld.

Nobel doel

Het is zonder twijfel een nobel doel, maar wat is de noodzaak van dat bezittelijk voornaamwoord? Wat is er mis met de slogan 'Hands Off Girls'? De vrouw portretteren als slachtoffer en als bezit, is dat het hedendaagse idee van emancipatie? De dj's en het marketingteam van 3FM halen hiermee hun eigen doel onderuit. Deze campagne emancipeert de vrouw niet, maar bevestigt slechts het beeld van de man als beschermheer die goed voor zijn vrouwvolk zorgt. Hij is zelfs bereid zich een week lang in een glazen doos op te sluiten en alleen maar groene smurrie te drinken. Maar dat kleine drieletterige bezittelijk voornaamwoord spreekt boekdelen over de ongevoeligheid en onverschilligheid waarmee wordt gedacht over gender en sekse.

Mijn kritiek op Serious Request werd in mijn sociale omgeving voornamelijk beantwoord met 'Jezus Djoel doe toch niet zo moeilijk' of 'Moet je nou echt óveral een probleem van maken'. Maar dit illustreert mijn punt perfect.

Door zulke campagnes en uitspraken blijven oude paternalistische denkbeelden intact. Emancipatie wordt zo niets meer dan een mannelijke concessie, een belofte van een man zich meer te mengen in het zogenoemd vrouwelijke domein van de afwas of om zo aardig te zijn om zijn eigen bezit te beschermen. Maar dit is slechts cosmetisch, het is het witten van die vieze muur met schimmelplekken in de huiskamer in plaats van het aanpakken van het vochtprobleem in huis.

Noodzaak

Wat echt noodzakelijk is in deze verbouwing is het doorbreken van paternalistische muren en kritisch reflecteren op representaties die we dagelijks krijgen voorgeschoteld. Mijn vraag is deze: waarom worden deze overduidelijk paternalistische voorbeelden opgevoerd als boegbeelden van de emancipatie? Nemen we de strijd voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen wel serieus op deze manier?

Want die afwas interesseert me niet. Dus haal het zeepsop uit de oren en gooi die borstel neer. Het is tijd voor een vaatwasser.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden