Eloisa overleefde op haar tiende de schietpartij in Alphen. Daarna ontspoorde ze

De verslaggeverscolumn in Alphen aan den Rijn

Over de pech van sommige kinderen en hoe ze dan worden geholpen.

Beeld de Volkskrant

Eloisa Matze is tien jaar oud als ze op 9 april 2011 in winkelcentrum De Ridderhof in Alphen aan den Rijn wordt geraakt door een kogel. Die komt uit de Smith & Wesson van Tristan van der V. Eloisa staat met haar stiefvader en halfzusje van drie in kledingwinkel Jolly, als de eigenaar plotseling over de toonbank springt, bam, bovenop haar. ‘Mijn stiefvader en hij zagen hoe voor de winkel een vrouw door haar hoofd werd geschoten.’

Winkelcentrum De Ridderhof Beeld x

Ze vluchten via het magazijn naar buiten. Daar begint Eloisa’s achterste te gloeien en voelt ze een gat: ‘Toen raakte ik een beetje in paniek.’ Politie en ambulances stromen al toe. In het ziekenhuis wordt vlak bij Eloisa’s stuitje een kogel verwijderd.

Eloisa Matze is zeventien jaar nu het Haagse gerechtshof na jaren procederen heeft bepaald dat de politie, door het onachtzaam verstrekken van een wapenvergunning, indirect verantwoordelijk is voor de fysieke en psychische schade die mensen door de schietpartij hebben opgelopen. Maar als we elkaar spreken zegt ze: ‘Alle mensen die er niet meer zijn en hoe ik nu in het leven sta, dat kun je daar niet mee veranderen.’

Eloisa Matze ontspoorde jarenlang. Nu krabbelt ze op.

Eloisa twee maanden na de schietpartij. Beeld x

Ontsporen

Na de schietpartij blijft Eloisa bang dat willekeurige voorbijgangers op haar gaan schieten. Haar stiefvader draait in die tijd zelf ook een beetje door, zegt Eloisa. Zozeer, zegt haar moeder, dat het een half jaar na de schietpartij beter voor de kinderen lijkt te vertrekken. Zelf wil hij er niets meer over zeggen.

Als haar moeder na een tijdje een aardige nieuwe vriend vindt, weet Eloisa zich daarmee na jaren van ruzie in huis geen raad. ‘Ik had maling aan hem, aan alles.’ Eloisa is onhandelbaar en hangt tot laat op straat, waar ze Sebastiaan leert kennen. Hij is postbezorger, net als Eloisa’s moeder. Sebastiaan zit in de schuldhulpverlening. En hij is achttien jaar ouder. Zij is twaalf.

Eloisa kondigt aan een nachtje bij een oom en tante in de buurt te logeren en blijft zes weken weg. Haar moeder Petra vermoedt al dat Eloisa veel bij Sebastiaan is, maar Eloisa ontkent hardnekkig. Petra heeft dan al contact met jeugdzorg, want Eloisa en haar halfzusje zijn al eens onder toezicht gesteld wegens huiselijk geweld.

Dan komt de politie bij haar moeder aan de deur, omdat Eloisa op straat vertelt dat ze zelfmoord gaat plegen. Haar moeder: ‘Ik heb jeugdzorg toen nog net niet op mijn blote knieën gevraagd in te grijpen. Eloisa ontspoorde en ik kon niets uitrichten.’

Maling aan alles

Eloisa belandt voor tweeënhalf jaar in een pleeggezin met extra pedagogische aandacht. Ook hier heeft ze maling aan alles. Eloisa gehoorzaamt niemand meer. Eens in de twee weken spreekt ze met tegenzin een psycholoog. Eloisa’s IQ wordt getest en vastgesteld op ongeveer 76. Eloise krijgt daarom hulp die bedoeld is voor verstandelijk beperkte kinderen.

‘Voor zo’n lage score klink je wel verdacht intelligent’, zeg ik. Eloisa lacht. Haar moeder denkt ook dat ze de test saboteerde. Misschien uit solidariteit met Sebastiaan, die me tijdens ons gesprek goeiig vertelt hoe laag zijn eigen IQ is.

‘Ik had maling aan alles’, zegt Eloisa. ‘Dat was al zo en na de Ridderhof is dat alleen maar erger geworden.’

Nog twee opvanghuizen. Een periode bij een vriendin. Eloisa en Sebastiaan blijven elkaar stiekem zien. Dan stemt Eloisa eindelijk in met de speciale therapie voor posttraumatisch stress syndroom, waar ze erg bang voor was. Maar door alle bezuinigingen op de jeugd-ggz is er inmiddels een wachttijd.

Eloisa nu. Beeld x

EMDR-therapie

Pas vijf jaar na de schietpartij, op haar vijftiende, krijgt Eloisa deze zogeheten EMDR-therapie maandenlang. ‘Ik moest beelden die ik zag in gedachten houden en dan voor altijd in een laatje doen.’ Eloisa blijft desondanks zien hoe ze naar de ambulance liep en er toen een dode man naast een auto lag. Maar ze wordt ook minder kwaad. Mist haar moeder. En biecht eindelijk op hoe Sebastiaan en zij elkaar op de been houden.

‘Dat ze eerlijk was, was wel een soort doorbraak’, zegt haar moeder. Vlak voor kerst 2017 mag Eloisa daarom weer thuis wonen, op voorwaarde dat ze niet meer dan één nacht per maand bij Sebastiaan doorbrengt. ‘Ik heb grote moeite met het leeftijdsverschil’, zegt haar moeder. ‘Niet met hem.’

Nu doet Eloisa eindexamen VMBO. Ze wil naar het MBO en klassenassistent worden. Ze werkt parttime als postbezorger, brengt het Parool en NRC rond en Sebastiaan helpt daarbij. Er zijn zoveel mensen depressief, zegt Eloisa. Maar zij geniet weer van haar goede schoolcijfers, haar moeder en haar zusje.

Haar overkwam te veel. Waarom wil ze het allemaal vertellen? ‘Om te laten zien hoe kinderen dit soort situaties meemaken’, zegt Eloisa. ‘En dat we toch weer een manier kunnen vinden om door te gaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.