CommentaarSander van Walsum

Elke partij wil een sterke defensie, maar niemand handelt daarnaar

Als de Navo een hengelvereniging was, was Nederland allang als onbetrouwbaar lid geroyeerd.

Militairen trainen op de Veluwe bij Schaarsbergen. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Militairen trainen op de Veluwe bij Schaarsbergen.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het is een constante in de Nederlandse politiek, en de huidige verkiezingscampagne markeert geen trendbreuk: de geringe aandacht voor defensie. In geen van de verkiezingsprogramma’s komt de Navo-norm – 2 procent van het bruto binnenlands product voor defensie – ook maar bij benadering in zicht. Minister Ank Bijleveld kan weliswaar bogen op een (bescheiden) verhoging van het defensiebudget, maar ook haar begroting blijft op 1,4 procent van het bbp steken.

Geen enkel verkiezingsprogramma rechtvaardigt de verwachting dat dit percentage noemenswaardig zal stijgen. Integendeel: elk programma – dat van de VVD uitgezonderd – zal ertoe leiden dat de Navo-norm nog verder uit zicht raakt. Als de Navo een hengelvereniging zou zijn geweest, was Nederland allang als onbetrouwbaar lid geroyeerd: het blijft al sinds 1995 in gebreke.

Het feit dat vrijwel alle partijen tezelfdertijd lippendienst bewijzen aan het belang van een sterke defensie, bevestigt slechts de indruk van algehele achteloosheid. ‘We hebben niet de ingebakken militaire trots van Amerikanen, Fransen of Britten’, zei militair historicus Christ Klep eerder in de Volkskrant. ‘Het resultaat is een verburgerlijkt militair apparaat dat vooral bedoeld is om goed te doen.’

Daaraan had hij kunnen toevoegen dat Nederlanders eeuwenlang in relatieve vrede hebben geleefd. Ze hebben zich wel gewapend tegen de eventualiteit van een stormvloed, maar niet tegen die van een gewapend conflict.

Nederland is onderdeel van een militaire organisatie waarin jaarlijks om en nabij 1 biljoen dollar wordt gepompt. Frankrijk (dat de Navo-norm overigens ook niet haalt) besteedt ongeveer evenveel geld aan defensie (ruim 60 miljard dollar) als Rusland.

Door zijn geringe uitgaven aan het leger is Nederland, net als de rest van Europa, te afhankelijk van de Verenigde Staten, zowel bij de verdediging van het eigen continent als bij buitenlandse missies. Nu de wereld steeds instabieler wordt, is dat onverantwoord. Met Joe Biden als president zijn de VS een betrouwbaarder bondgenoot dan onder zijn voorganger, maar het is niet verstandig om erop te rekenen dat dat altijd zo blijft.

Als Europa een serieuze rol wil blijven spelen op het wereldtoneel, moeten de uitgaven ook in Nederland aan Defensie omhoog. Het lidmaatschap van de Navo – waar geen enkele partij van af wil – vergt nu eenmaal een geldelijke bijdrage.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden