Elke kijker kan zich inleven in adoptietelevisie – wie wil niet weten waar zijn wortels liggen?

Tv-recensie Haro Kraak

Adoptie is niet altijd makkelijk, dat laten de dramaserie Exportbaby en het programma Eindelijk Thuis zien

Kijk nou even naar die reportage over adoptie in Oeganda, zegt Hanna telkens tegen haar man Paul. Hij wuift het weg, eerst met smoesjes, later met de harde realiteit: stel je voor dat de verhalen kloppen, dat hun geadopteerde dochter Zawadi bij haar moeder is weggehaald en dus geen wees was – wat doen ze dan met die informatie? Zawadi heeft het al moeilijk genoeg gehad.

Dit is het uitgangspunt van de nieuwe KRO-NCRV-dramaserie Exportbaby, met Rifka Lodeizen en Stefan de Walle in de hoofdrol, die zaterdag van start is gegaan op NPO 2 met matige kijkcijfers: 178 duizend mensen. Wellicht is de concurrentie te sterk, of is het publiek de vele adoptietelevisie zat. Aan de serie lag het niet, geloof ik, de eerste aflevering was best aangrijpend en soms grappig.

Dat adoptie problematisch kan zijn, zowel in het land van herkomst als van aankomst, is de afgelopen jaren goed te volgen geweest in de media. Misstanden bij weeshuizen en adoptieorganisaties werden blootgelegd (onder meer door Brandpunt en Zembla) en geadopteerde kinderen met hechtingsproblemen of een identiteitscrisis deden geregeld hun verhaal.

Het aantal adopties loopt dan ook al jaren gestaag terug, vorig jaar werden in Nederland maar 201 kinderen uit het buitenland geadopteerd. In 2004 waren dat er nog 1307.

Toen RTL en Natasja Froger het in 2014 waagden om een uiterst positief beeld van internationale adoptie te schetsen in het programma Met Open Armen vielen publiek, media en instanties over de zender en presentatrice heen. Dit sprookje, waarin westerse ouders arme kindertjes redden, deed geen recht aan de werkelijkheid.

Het programma Eindelijk Thuis (KRO-NRCV), dat de afgelopen weken goed bekeken werd, schetst een eerlijker beeld. In de slotaflevering werd maandag een bijzonder dramatisch geval belicht. Nurlela was als baby geadopteerd uit Indonesië, door een Nederlandse moeder en een Indische vader. Toen ze 25 was pleegde haar vader, de enige in haar omgeving in wie ze zich herkende, zelfmoord.

Moeder had vader verlaten, waarna hij uit verdriet zichzelf van het leven beroofde. Nurlela verweet haar moeder, met wie ze altijd al frictie had gehad, dat ze geen vader meer had. Nog erger: moeder en dochter hadden er eigenlijk nooit over gepraat.

Onder begeleiding van presentator Daan Nieber, die gelukkig niet al te tranentrekkende vragen stelde, reisden moeder en dochter door Indonesië. Ze bezochten het geboortehuis van haar vader en het adoptiehotel waar ze elkaar voor het eerst hadden ontmoet. Ondertussen werd er van alles uitgepraat. Uiteraard was er een happy end.

De voorliefde van tv-makers voor adoptie is niet vreemd. Elke kijker kan zich inleven in zulk persoonlijk drama – wie wil niet weten waar zijn wortels liggen? Terloops worden grote thema’s als afkomst, identiteit en de grote ongelijkheid in de wereld behandeld. Bovendien kunnen er fraaie beelden geschoten worden op reis, ook niet onbelangrijk. Je vraagt je wel af, nu het er steeds minder zijn, wanneer elk geadopteerd kind benaderd is voor een tv-zelfonderzoek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.