ColumnArthur van Amerongen

Eindelijk staat nu ook Jodenkoek op de zwarte lijst, samen met zigeunersaus en moorkop

null Beeld

Tijdens mijn studie Semitische talen deed ik een onderzoekje naar het lemma Jood in woordenboeken. Ik ben van de taalpolitie en vind dat Jood met een kleine j moet moet worden geschreven, net zoals je zwart, christen en moslim ook niet met kapitalen schrijft. 

Gelukkig houdt dit cursiefje zich verre van linguïstische haarkloverijen en daarom schrijf ik jood met een hoofdletter, inschikkelijk als ik ben.

Ik maakte dat papertje níét voor mijn respectabele Juda Palache Instituut maar voor de  werkgroep etnische studies van de Universiteit van Amsterdam. Daar werd toentertijd al het Wekkeriaanse gedachtengoed uitgedragen. Het niveau was vergelijkbaar met dat van een cursus macrameeën op de volksuniversiteit en Spaans van Teleac: ‘Wat zit er in je mandje, José?’

Ik kreeg acht studiepunten voor het werkstukje dat ik in twee dagen in elkaar flanste. Het loodzware college Arabische grammatica scoorde destijds twee miezerige puntjes.

Voor mijn onderzoekje verdiepte ik mij in het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) en de verschillende edities van de Dikke Van Dale. 

Het WNT beschrijft het Nederlandse lexicon vanaf de 16de eeuw en is qua pagina’s het grootste woordenboek ter wereld, met bijna vierhonderdduizend woorden, verdeeld over 43 banden.

In het WNT wemelt het van uitdrukkingen als: hij voelt zich als een ham op een Jodenbruiloft, hij voelt zich als een Jood op schaatsen, twee Joden weten wat een bril kost, een Jood in zijn keel hebben, Jodenlijm en Jodenkoek. 

De bijbel der Nederlandse taal geeft voorbeelden van het literaire gebruik van een trefwoord. Bij Jood wordt vaak de Joodse schrijver Herman Heijermans geciteerd. Stokoude lezers kennen wellicht nog zijn toneelstuk Op hoop van zegen, met een glansrol voor Kniertje.

Alle pejoratieve uitdrukkingen over het oude volk zijn mettertijd verdwenen uit de Van Dale – het afgeslankte WNT – en eindelijk staat nu ook Jodenkoek op de zwarte lijst, samen met zigeunersaus, negerzoen, moorkop en moffenhoer.

Bakkertje Davelaar, kennelijk bang voor represailles van de Mossad, verkoopt zijn toch al zo laffe deegsels voortaan als Odekoeken. De Vakbond der Gekwetsten viert feest.

Dichter des Vaderlands Driek van Wissen schreef in 2006 een snelsonnet, getiteld De laatste zoen’ De eerste twee regels schrijf ik niet op want de wokepolitie leest mee. 

De negerzoen uit Nederland verdwijnt

Al is zo’n zoen wel lekker wit van binnen.

Dus moet ik maar iets anders lekkers zoeken.

Gelukkig viel mijn oog op jodenkoeken.

Van Wissen overleed in 2010. Anders was de Dichter des Vaderlands nu gecanceld.

null Beeld Gabriël Kousbroek
Beeld Gabriël Kousbroek
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden