COLUMNSHEILA SITALSING

Eerst een totale lockdown eisen, dan stampvoeten om meer vrijheid

Dat de mens gedoemd is om continu de vorige oorlog uit te vechten, omdat we ons simpelweg geen voorstelling kunnen maken van de oorlogen die nog zullen komen, blijkt elke dag opnieuw.

Soms is de bijziendheid aandoenlijk, dan zie je sommige partijen omstreeks de derde week van maart briesend een totale lockdown eisen, alles dicht, iedereen opgesloten, omdat het kabinet ‘speelt en experimenteert met mensenlevens’. En zie je ze een krappe vier werken later stampvoetend om ‘vrijheid’ vragen, omdat alles ‘kapot’ gaat en iedereen maar zit opgesloten.

Soms wordt de voorbereiding voor de vorige oorlog grondiger georganiseerd. Dan worden er commissies samengesteld, en rapporten geschreven, en langdurig vergaderd, en wordt er wapentuig aangeschaft waarmee drie oorlogen geleden heel leuk resultaat is bereikt.

Ik moest daaraan denken toen Wopke Hoekstra woensdag ruim tweeduizend kantjes publiceerde, vol adviezen van ambtenaren die op verzoek allerhande mogelijke bezuinigingen, ombuigingen, beleidsaanpassingen et cetera hebben geïnventariseerd. Deze Brede Maatschappelijke Heroverwegingen zijn in zestien werkgroepen opgesteld op verzoek van een Kamerlid van D66. Hij had gevraagd ‘om ter voorbereiding op een volgende neergaande conjunctuur of economische crisis’ op te schrijven hoe de overheid effectief zou kunnen handelen. Wat kan minder, wat moet beter, waar moet meer of minder geld heen om een volgende crisis op te vangen? Adviezen kortom, waar de politiek uit kan kiezen voor de aankomende verkiezingsprogramma’s, en voor een nieuw regeerakkoord na de verkiezingen van volgend voorjaar.

Het rapport was net op tijd klaar voor de volgende ‘neergaande conjunctuur’: de coronacrisis die een ravage aanrichtte in de horeca, het toerisme, de detailhandel, het museumwezen, de theaterwereld, de luchtvaart, de festivalindustrie, het kapperswezen, de seksindustrie, de sport, de bloemen- en tuindersbranche, de filmindustrie, en uiteraard de nagelsalons (waarom heeft Rutte het in godsnaam de hele tijd over nagelsalons die nog niet open mogen, hoezo staan nagelsalons symbool voor de hele contactberoepenbranche, sinds wanneer vormen nagelsalons een pijler onder de economie, vroeg cabaretier Pieter Derks zich woensdagmiddag op de radio af, en inderdaad: waarom?). Waardoor nu ook winstmachines als Booking bedelend in de rij staan voor overheidssteun.

Een boeiend advies uit de stapel: de zorg is te duur. De zorgkosten stijgen te hard, de zorg drukt te hard op de overheidsbegroting, er zijn veel te veel mensen nodig in de zorg, grijp rigoureus in. Het huidige stelsel is ‘niet houdbaar’: in 2040 gaan we 174 miljard euro uitgeven aan de zorg, in de vorige kabinetsperiode ‘ging driekwart van de stijging van de overheidsuitgaven naar de zorg’.

De adviseurs sparen geen enkel heilig huisje. Het eigen risico in de zorgverzekeringen zou fors omhoog moeten. De ouderenzorg is ook al te duur en zou naar de gemeenten kunnen. Ouderen moeten langer thuis blijven wonen.

Het heeft iets surreëels om zulke teksten te lezen nadat wekenlang de ontwikkeling van het aantal beschikbare ic-bedden permanent voorpaginanieuws is geweest, Diederik Gommers (terecht) tot nationale knuffelbeer is uitgeroepen, mensen uit hun raam hebben gehangen om ‘te klappen voor de helden van de zorg’, en golven van ontzetting over de toestand in verpleeghuizen over het land hebben gespoeld.

De zorgparagrafen in de aankomende verkiezingsprogramma’s worden zeer boeiende lectuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden