180 graden Fair Fashion

Eerlijke kleding kopen hoeft niet moeilijk te zijn

Tekstschrijver en blogger Hermien Buis (28) veranderde van mening over eerlijke, duurzame kleding.

Hermien Buis: ‘Ik ben steeds meer gaan geloven dat je als consument een direct verschil kunt maken.’ Beeld Ivo van der Bent

Oude standpunt

‘Het is onhaalbaar om uitsluitend eerlijke kleding te kopen en dragen. Eerlijke kleding wordt gemaakt voor een leefbaar loon, onder veilige omstandigheden en met een beperkte ecologische voetafdruk. De standaard in de meeste kledingwinkels is kleding die wordt gemaakt in lagelonenfabrieken in landen als Bangladesh of India.

‘Ik was een beetje met het onderwerp bezig, maar slaagde er niet in mijn kleding volledig duurzaam te kopen. Ik kocht vaak tweedehandskleding, maar meer als koopjesjager dan als wereldverbeteraar. En ik haalde ook wel eens een goedkoop prul voor een feestje.

‘Ik dacht niet dat het kón. Naast tweedehandskleding kom je al snel uit bij speciale winkels voor fair fashion, maar dat is prijzig, zeker voor een student. Laat staan dat je stijlvolle kleding zou kunnen vinden. Het is onmogelijk én onbetaalbaar, was mijn gedachte. Ik dacht dat ik alleen in een juten jurk zou kunnen lopen.’

Het kantelpunt

‘In 2013 stortte Rana Plaza, een kledingfabriek in Bangladesh, in. Hierbij kwamen meer dan duizend werknemers om, maar daar werd weinig aandacht aan besteed door de grote modemerken. Later was er een rel om een video, waarin werd getoond hoe ze een levend angorakonijn plukten voor zijn wol. Toen dit wel een schandaal werd, probeerden grote merken als H&M en Zara het publiek meteen gerust te stellen. Ik vond dat hypocriet en schokkend.

‘Toen ben ik me er verder in gaan verdiepen. De dingen die ik ontdekte maakten me boos: kinderarbeid, verspilling en de onwil van kledingmerken om hier iets aan te doen. De kledingindustrie lijkt een ver-van-je-bedshow. Dat is vreemd, want kleding draag je letterlijk op je lichaam. Het is bizar dat je vaak niet weet waar een kledingstuk vandaan komt, door wie en onder welke omstandigheden het is gemaakt en welke impact het op de aarde heeft.

‘Winkels laten alleen de mooie kant van de kledingindustrie zien. Kleding gaat veel over uiterlijk, maar past de achtergrond van die kleding ook bij wie je bent? Uiteindelijk dacht ik: dit kan zo niet langer. Ik heb een harde deadline voor mezelf gesteld, op 1 december 2015, om daarna cold turkey te stoppen met het kopen van niet-eerlijke kleding.

Nieuwe standpunt

‘Er is veel mis met de kledingindustrie, en daar moet je zelf iets aan doen. Het is goed mogelijk om alleen nog maar verantwoorde kleding te kopen, die eerlijk, duurzaam of allebei is. Iedereen kan het. En dat is eerder bevrijdend dan beperkend. Er ging een wereld voor me open, ook voor een studentenbudget.

‘Als je eenmaal weet hoe het moet, is het verrassend eenvoudig. Het helpt om selectiever te worden, omdat fair fashion duurder is. Bovendien word je je ervan bewust hoelang een kledingstuk meegaat. Hoe vaker je een kledingstuk draagt, hoe lager de kosten worden per keer dat je het draagt. Je kunt eerlijke kleding ook combineren met tweedehands, dat is eigenlijk dé manier om het betaalbaar te houden. Soms is dit ook noodzaak, als je niet precies tussen S en L past. Eerlijke kleding wordt vaak gemaakt door nieuwe, beginnende kledingmerken en is dan nog gericht op de standaardmaten.’

‘Je hebt als consument verantwoordelijkheid. Duurzaamheid heeft niet alleen te maken met de manier waarop iets wordt geproduceerd, maar ook met hoe de consument ermee omgaat. Ik zag in Düsseldorf een keer een reclame van H&M: ‘Wij hebben elke dag nieuwe spullen, dus kom elke dag langs.’ Dat is schadelijk. Want ook als je iedere week eerlijke kleding zou kopen, is dat niet duurzaam. Repareren en kleding weggeven of ruilen zijn bijvoorbeeld betere opties.

‘Het werd wel een persoonlijke zoektocht. Ik was gestopt zonder zeker te weten of het zou lukken. Ik wist in het begin niet waar ik eerlijke kleding kon vinden. Eerst hield ik mijn besluit voor me, want ik ben niet iemand die met opgeheven vinger mensen de les gaat lezen. Om alles voor mezelf op een rijtje te zetten, ben ik er uiteindelijk over gaan schrijven en na een paar maanden begon ik een persoonlijke blog bij te houden: KouweKleren.’

Het effect

‘Op de blog schreef ik over mijn zoektocht en over de dingen die ik vond. Het bloggen hield me scherp en leverde nieuwe contacten op. Ik kreeg vragen en reacties van mensen die er ook mee bezig waren. Daar werd ik blij van, dat er iets beklijft van wat je het internet op slingert.

‘Op de korte termijn was het misschien lastig, maar het heeft me uiteindelijk veel rust en autonomie gegeven. Ik bepaal nu zelf waar ik geld aan uitgeef, in plaats van dat de markt dat voor mij bepaalt. Zo betaal ik alleen bedrijven die op dezelfde manier in de wereld staan als ik.

‘Ik realiseerde me dat je als individu veel invloed hebt. Eerst voelde ik me onmachtig, maar ik ben steeds meer gaan geloven dat je als consument een direct verschil kunt maken. Uiteindelijk produceert de industrie wat mensen willen kopen. Als individuen niets doen, verandert er ook niets in de wereld.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden