Columnmax pam

Eerlijk gezegd vond ik het een fijn voetbalseizoen, zo zonder publiek. Wat mij betreft: houwen zo!

Max Pam columnist artikel Beeld -
Max Pam columnist artikelBeeld -

Op deze 5de mei wil ik u niet verontrusten, maar volgens Maarten ’t Hart ‘is het feest overal waar niet gedronken, niet gerookt, niet gelachen, niet gedanst en niet gepraat wordt’. Opmerkelijk dat ‘niet geneukt’ in het rijtje ontbreekt. Zelf zou ik vandaag een jaar geleden in de Grote Kerk van Harlingen hebben gesproken over mijn Joodse voorouders, die in 1732 als pruikenmakers hun Nederlandse wooncarrière in Harlingen zijn begonnen. Helaas kon die feestelijke bijeenkomst, opgeluisterd door het Fries Kamerorkest en het koor Waadwyn, vanwege corona niet doorgaan en ook dit jaar moesten alle feestelijkheden worden afgelast.

Jammer.

Daarom keek ik met een schuin oog naar de twaalfduizend Ajax-supporters die naar de Amsterdamse Arena waren opgerukt om het kampioenschap te vieren. Als geste verschenen de spelers op een geïmproviseerd balkon. Beneden klampten de feestvierders elkaar vast, terwijl de politie zich verder afzijdig hield. Dat waait wel weer over, moet de Amsterdamse driehoek hebben gedacht.

Misschien terecht, want het gebied rond de Arena is zo ingericht dat zelfs een kudde dolgedraaide dinosaurussen geen schade kan aanrichten. Verder zou je kunnen menen dat die supporters slechts andere supporters besmetten, en dat zoiets verder hun zaak is, maar dat is natuurlijk helemaal niet waar. Na afloop waaieren ze weer uit over de stad, hun zegenend virus uitstrooiend over de hoofden van argeloze voorbijgangers. Mij lijkt het fair dat Ajax bij de verkoop van spelers een flink deel van de ontvangen miljoenen afstaat aan de ziekenhuizen.

Eerlijk gezegd vond ik het een fijn voetbalseizoen, zo zonder publiek. Ik zie slechts voordelen om van voetbal uitsluitend een televisiesport te maken. Er waren dit jaar prachtige wedstrijden. Logisch, want zonder schreeuwend, juichend en biertjes zuipend publiek kunnen spelers zich beter concentreren, wat het niveau van het spel alleen maar ten goede komt. Stel je eens voor dat op het WK-snooker de stoten der biljarters telkens worden begeleid door gejoel van toeschouwers. Het peil zou onmiddellijk diep wegzakken en ik vermoed dat nog maar weinig ballen goed zouden worden geraakt.

Daarnaast is voetballen zonder publiek ook veel eerlijker. Uit onderzoek is gebleken dat de uitspelende ploeg aanzienlijk betere kansen heeft als er geen publiek bij is om de tegenstander uit te jouwen. Het argument dat beide teams zowel een thuis- als een uitwedstrijd spelen en dat voor- en nadeel zodoende tegen elkaar opwegen, gaat niet op. Het ene stadion is veel groter dan het andere. Vijftigduizend Feyenoord-supporters in de Kuip overschreeuwen met gemak de tienduizend in de Oude Meerdijk te Emmen. Dus wat mij betreft: geen publiek, houwen zo!

Uiteraard wil ik uw feestdag niet versjteren en daarom nog een vrolijk verhaal dat niets met voetbal te maken heeft, al gaat het wel over een been. Het was het lievelingsverhaal van Martin Bril – wiens graf ik onlangs op zijn verjaardag nog heb bezocht – en dat ik hem altijd moest vertellen wanneer wij samen op reis waren. Ik kom erop, omdat deze week als voorbereiding op het bevrijdingsgedruis de documentaire Allen tegen allen werd uitgezonden, over de opkomst en neergang van het Nederlands fascisme. Daarin zag ik voor het eerst bewegende beelden van Alfred Haighton (1896-1943), die ook wel ‘de financier van het Nederlandse fascisme’ werd genoemd. In de documentaire werd ook nog, zonder verdere uitleg, verteld dat Haighton een vreemd heerschap was die drie maal trouwde met een vrouw met slechts één been.

Hoe zat dat?

Adriaan Venema heeft het eens helemaal uitgezocht en Martin Bril wilde er altijd alles over weten. In 1935 stierf Haightons vrouw Johanna van Nooten, die maar één been bezat. Haighton plaatste na haar dood een contactadvertentie, waarin hij meedeelde op zoek te zijn naar weer een vrouw met één been. Die vond hij in de persoon van Beatrix Speigl, met wie hij in 1937 in het huwelijk trad. Helaas kwam zij in 1941 te overlijden, waarop Haighton weer die éénbenige advertentie plaatste, wat ertoe leidde dat hij in januari 1942 kon hertrouwen met Adela Boode. Tot een vierde vrouw met één been kwam het niet, want in 1943 ging Haighton zelf de pijp uit.

Over Haightons aberratie deden de wildste speculaties de ronde. Misschien zocht hij steeds een tweede Johanna. Volgens Bril had het te maken met het fascisme als de sadomasochistische drift die alle schoonheid uiteindelijk wil afbreken. Ikzelf dacht meer aan de neuroloog Ramachandran, die patiënten had onderzocht bij wie een been was afgezet. Hij constateerde dat hun seksuele leven daarna veel levendiger was geworden en meende dat dit werd veroorzaakt omdat in het brein seksuele lust en motoriek van de benen naast elkaar liggen.

’t Blijft raadselachtig, maar niettemin wens ik u vandaag een fijne feestdag toe.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden