Opinie

Eerder naar school vergroot klasseverschil juist

Beeld ANP / Lex van Lieshout

PvdA-leider Samsom wil dat alle kinderen al op hun derde jaar naar school gaan. Dat zou leiden tot verkleining van de verschillen tussen de sociale klassen. Sinds PvdA-onderwijsminister Van Kemenade is geprobeerd onderwijsachterstanden als gevolg van sociale, economische en culturele factoren in de thuissituatie van kinderen, weg te werken. Helaas hebben niet alle maatregelen geleid tot de effecten die ervan werden verwacht.

Eén jaar eerder naar school gaan is in Nederland in één studie onderzocht en bleek slechts een zeer klein positief effect te hebben, maar wel relatief goedkoop te zijn. Dat zou perspectieven kunnen bieden. Maar veel achterstandskinderen volgen al vanaf hun tweede jaar VVE (Voor- en Vroegschoolse Educatie): speciale stimuleringsprogramma's in de kinderopvang, peuterspeelzalen en kleutergroepen van de basisschool ter compensatie van een onvoldoende stimulerende thuisomgeving. Hoewel hieraan jaarlijks honderden miljoenen worden besteed, is er nog geen bewijs dat VVE die effecten genereert die ervan worden verwacht.

Een halve eeuw geleden werd het Mattheuseffect genoemd als verklaring voor de toenemende onderwijsongelijkheid. Dit effect is gebaseerd op het volgende citaat uit het bijbelboek Mattheüs: 'Want eenieder die heeft, dien zal gegeven worden, en hij zal overvloedig hebben; maar van degene, die niet heeft, van dien zal genomen worden, ook dat hij heeft.'

Wanneer nu alle kinderen een jaar eerder naar school zouden gaan, zou dat, als we Mattheüs moeten geloven, weleens tot een onverwacht effect kunnen leiden. Voor VVE is er geen bewijs dat de peuters en kleuters uit achterstandssituaties er baat bij hebben wanneer ze vroeger onderwijs volgen; uit sommige studies volgt zelfs het tegenovergestelde.

Wanneer we nu de niet-achterstandskinderen ook eerder naar school zouden sturen, zou het weleens zo kunnen uitpakken dat zij door het thuis aanwezige culturele kapitaal meer oppikken van het vroege onderwijsaanbod en daardoor juist hun voorsprong op de achterstandskinderen zouden vergroten.

Deze lijn volgend zou het voor het verkleinen van de verschillen tussen sociale klassen wellicht eerder voor de hand liggen niet-achterstandskinderen pas op vijf- of zesjarige leeftijd toegang te geven tot het onderwijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden