Een zwarte school leerde mij dat er meer is dan zwart-wit

Niet de kleur van je huid of van je basisschool is bepalend voor de plek waar je belandt, maar de sociale en economische positie van je ouders.

Een juf op een basisschool in de Amsterdamse Bijlmermeer.Beeld anp

'Zwarte school ook slecht voor autochtoon', kopte de Volkskrant op dinsdag 10 november. Ik schrok. Daar gaan we weer. Als autochtoon zat ik op zo'n zwarte basisschool. Ik schrok om de segregatie in de kop. In het hele onderzoek eigenlijk. Het vat namelijk precies het probleem samen: we denken in zwart-wit. En zwart is een probleem voor wit. Maar het probleem is helemaal niet zo zwart-wit.

Nog een citaat: 'autochtone leerlingen op zwarte scholen zijn geen doorsnee autochtone leerlingen'. Hiermee wordt gesuggereerd dat er een doorsnee autochtone leerling is. Wie is dit dan? Een kind van twee hoogopgeleide tweeverdieners? Dat naar school gebracht wordt in een bakfiets? Als het bestaat, dan was ik er zeker een. Maar als er iets is wat ik geleerd heb op mijn zwarte basisschool, is dat de typische allochtone leerling niet bestaat. Net zo min als de typische autochtone leerling.

Door de nadruk op zwart en wit te leggen, vergeten we wat het achterliggende probleem is: de sociaal-economische positie van de ouders. Veel allochtonen hebben nou eenmaal een slechte sociaal-economische positie. En als ik door mijn Facebook scroll en kijk naar die paar autochtone kinderen die op mijn basisschool zaten, dan bepaalde niet hun witte kleur of de zwarte basisschool waar we op zaten de plek waar we zijn beland, maar de sociale en economische achtergrond van hun ouders. Aan de hand daarvan kan ik voorspellen wat er staat bij opleiding of beroep op hun profiel. Hetzelfde geldt voor de allochtone kinderen.

Scholen zijn over het algemeen ingedeeld naar sociaal-economische positie. Niet omdat iedereen dat zo graag wil, maar omdat hoogopgeleide, goed verdienende ouders een veel bewustere schoolkeuze maken voor hun kinderen dan ouders die zich niet in deze luxe positie bevinden. Dit is een groot probleem voor de kinderen die uit achterstandsposities komen. Niet of ze op een zwarte of een witte school belanden.

Maxe de Rijk ging naar een zwarte school.Beeld Maxe de Rijk

Het onderzoek stelt dat witte kinderen die op een zwarte bassischool hebben gezeten, een grotere kans hebben om hun middelbare school vroegtijdig te verlaten. Dit kan best zo zijn, maar laten we dan kijken naar wat de oorzaak hiervan is. Die hoeft er niet in te liggen dat het kind wit is en zijn of haar klasgenootjes zwart.

De oorzaak verschilt per persoon. Maar ik heb gezien dat kinderen die opgroeien met armoede om hen heen, en weinig mensen kennen die het gered hebben, wel heel sterk moeten zijn, willen ze het ver schoppen. Hier moet de nadruk op worden gelegd. En hier kunnen gemengde scholen aan bijdragen.

Deze scholen kunnen ervoor zorgen dat kinderen vanuit alle verschillende thuissituaties en netwerken elkaar ontmoeten. Gemengde scholen kunnen ervoor zorgen dat verschillende kinderen samen spelen en van elkaar leren.

En niet alleen het kind uit het gezin van de sociaal-economisch zwakkere ouders kan iets leren van het kind van sterkere ouders. Het werkt ook andersom. Misschien is dat wel het leerzaamste geweest aan mijn basisschool: ik weet dat er meer is dan zwart-wit. En daar ben ik mijn zwarte bassischool dankbaar voor.

Maxe de Rijk is student politicologie en redacteur bij Discorsi Magazine.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden