Een viswijf, mooi om te zien

Wie succes heeft veegt zijn schoenzolen af aan het Midden-Oostenconflict

's Avonds bezoek ik op uitnodiging van de Arabisch-Israëlische schrijver Sayyed Kashua het filmfestival van Jeruzalem. Hij heeft twee romans op zijn naam staan, schrijft een column in de krant Haaretz en ik heb een keer gezien hoe hij de heetgebakerde joods-Israëlische schrijver A.B.Yehoshua de huid vol schold.

A.B.Yehoshua had Sayyed Kashua er in impliciete bewoordingen van beschuldigd geen goede Arabische-Palestijn te zijn. Tijdens zijn hoogdravende betoog veranderde Yehoshua van een oude schrijver in een viswijf. Mooi om te zien. Dat was in 2005 bij de Allenby-brug die Jordanië met de Westelijke Jordaanoever verbindt.

Ik was daar voor de heetste schrijversconferentie ooit gehouden, het moet er rond de 40 graden zijn geweest. Al Jazeera interviewde me en ik wauwelde maar wat, vermoedelijk door een zonnesteek. Alleen David Grossman die ook aanwezig was maar niet sprak zweette niet.

De felle bewoordingen van Sayyed Kahsua maakten indruk op me. Een schrijver moet niet fluisteren of beleefd argumenteren, nee, het mag best wel met wat speeksel om de mond en vol vuur!

Wat een Israëlische-Arabier is vertelt de documentaire die over Sayyed Kashua is gemaakt door Dorit Zimbalist: de Israëlische-Arabier is altijd bang. Een positie waarmee ik sympathiseer. Bang voor vliegtuigen, bang voor Joden, bang voor Hamas, bang voor zijn vrouw, bang voor de deadline en bang voor Lieberman, de minister van Buitenlandse Zaken die als tiener naar Israël kwam en op de Westelijke Jordaanoever voet aan de grond heeft.

Lieberman vraagt van Sayyed Kashua een loyaliteitsverklaring aan Israël. 'Gaat u, Arabische burger van Israël, in geval van een raketaanval op het dak staan, of niet?' Een avond voor de documentaire ontmoet ik Sayyed Kashua voor een drankje in een zijstraat van Jaffa Street op steenworp afstand van de Oude Stad.

Hij haalt me op in zijn nieuwe Volkswagen. Hij is zichtbaar nerveus over morgen. 'Ik heb de film net gezien in Tel Aviv. Het valt mee.' Schrijvers, net als prostituees, kijken niet graag naar zichzelf terwijl ze aan het werk zijn. Angst is een excellente drijfveer voor schrijvers, in het Midden-Oosten ligt de angst als schorpioenen onder hete stenen op je te wachten.

We praten niet over politiek vanavond, ervan uitgaand dat je elkaar alleen maar kan teleurstellen met gemeenplaatsen. Daarnaast gaat hem gewoon teveel goed voor de wind om zich druk te maken over de nuances van het conflict. De mens moet leren profijt te trekken van de geschiedenis, zelfs als die geschiedenis in je nadeel is. Daar lijken Israeliërs en Palestijnen het stilzwijgen over eens te zijn.

Wie succes heeft veegt zijn schoenzolen af aan het conflict; die gaat op wintersport, krijgt drie kinderen en schrijft levendige boeken. Feiten zijn er om herdrukken mee te scoren. Sayyed Kashua woont inmiddels in het chique mondaine West-Jeruzalem en heeft de beschikking over een prachtig appartement, een geweldig park en een schuilkelder.

Alleen zijn auto is een paar keer bekogeld met eieren. 'Ze waren organisch, dus ik heb er omelet van kunnen maken voor mijn kinderen.' De volgende avond zit de zaal vol voor de documentaire. Na afloop van de film knuffelen op het buitenterras linkse Israëli's een beroemde Palestijnse acteur half dood. Hij dreigt het zoveelste slachtoffer in dit conflict te worden, niet door haat maar door teveel liefde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden