Column Lisa Bouyeure

Een verkrachter onderweg, zingen vrouwen wereldwijd. Laten we naar hen luisteren

Beeld de Volkskrant

‘Het was niet mijn schuld’, zongen ze, ‘en het kwam niet door waar ik was of welke kleren ik droeg.’ Wie deze week in het AD de goedbedoelde raad van de burgemeester van Leiden las, zou misschien kunnen denken dat hij hier de toegezongene was. Vrouwen kregen van hem, nu er in de stad een aanrander actief is, het advies om zich aan een paar basisregels te houden, van ‘laat je altijd thuisbrengen’ tot ‘drink niet te veel, want dan ben je extra kwetsbaar’. Hoewel er in principe maar één basisregel nodig zou moeten zijn, heel makkelijk te onthouden ook, namelijk ‘niet aanranden’, wordt de verantwoordelijkheid vaak bij potentiële slachtoffers gelegd, met hun onbeheersbare drang om in korte rokjes door donkere steegjes te wandelen.

Maar de zingende vrouwen, duizenden waren het er, stonden niet in Leiden deze week, maar hielden vorige maand een flashmob in de Chileense hoofdstad Santiago. Op 25 november, de Internationale Dag voor de Uitbanning van Geweld tegen Vrouwen, waren ze met zijn allen, van piepjong tot hoogbejaard, naar het nationaal voetbalstadion getogen. Daar brachten ze, geblinddoekt en met een begeleidende dans, het ritmische protestlied Un violador en tu camino ten gehore, te vertalen als ‘Een verkrachter onderweg’. Meer plekken in Chili volgden.

Vrouwen zingen het protestlied ‘Un violador en tu camino’ tijdens een flashmob in de Chileense hoofdstad Santiago. De afgelopen weken verspreidde het nummer zich over de hele wereld. Beeld AP

De tekst is niet mals: ‘Het patriarchaat is een rechter die ons veroordeelt omdat we geboren zijn, ons vonnis is het geweld dat niet wordt gezien. Het is femicide, het zijn onze moordenaars die ongestraft blijven, het is verdwijning en verkrachting.’ Het nummer en de choreografie werden bedacht door het feministische kunstcollectief LasTesis en verspreidden zich de afgelopen weken via hashtags als #TheRapistIsYou en #ElVioladorEresTu over de hele wereld.

In navolging van de Chilenen zong een groep vrouwen, geheel in het zwart gekleed, het protestlied voor de Arco de Triunfo in Barcelona. Het werd ten gehore gebracht met een lichtgevende Eiffeltoren op de achtergrond, bij de ingang van een businessschool in Philadelphia, op de Dam in Amsterdam en midden op straat in Buenos Aires. Ook volgden onder meer Berlijn, Londen, Beiroet, Mexico-Stad, Brussel, Los Angeles, Lima, Delhi, Bogotá, Antwerpen, Madrid, Chicago, Straatsburg, Stockholm, New York en Istanbul, waar het protest afgelopen zondag door de politie werd opgebroken. Vaak zongen de vrouwen in het Spaans. Soms werd de tekst vertaald (‘un violeur sur ton chemin’) en aangepast aan de lokale problematiek.

Tijdens de uitvoering richten wijzende vingers (‘de verkrachter ben jij’) zich naar de politie, het rechtssysteem, de staat en de president. Aan een Chileense nieuwssite legden de vier vrouwen achter LasTesis uit waarom. Want hoewel het in veruit de meeste gevallen niet tot een veroordeling komt, wordt verkrachting vaak gezien als een individueel probleem. Het zou enkel aan de dader liggen, of de schuld wordt bij vrouwen in de schoenen geschoven. Te veel gedronken, te sexy gekleed. ‘Maar wij willen duidelijk maken dat het een sociaal probleem is.’ 

Een probleem dat bovendien, in verschillende gradaties en uitingsvormen, overal ter wereld speelt, dat blijkt wel uit de razendsnelle uitwaaiering van het strijdlied. Daarom heb ook ik een basisregel opgesteld, speciaal voor degenen die na het zien van de beelden alsnog over alcoholinname en mannelijke chaperons willen beginnen: kijk er nog maar een keer naar, en nog eens, en dan nog eens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden