Opinie

Een 'straf' die Nederland bonus oplevert

Koffie en belastingen

Curieus: Nederland wordt voor zijn gekonkel met Starbucks gestraft door de Commissie met...het innen van belastingen.

Een Starbucks filiaal in Den Haag. Beeld anp

Deze week tikte de Europese Commissie Nederland op de vingers, omdat zij koffieketen Starbucks 'ongeoorloofde' belastingvoordelen heeft gegeven. Nederland moet de misgelopen miljoenen nu alsnog innen. Waar een straf over het algemeen preventief en corrigerend moet werken, levert het in dit geval de schatkist juist een bonus op. Nederland wordt als belastingparadijs nog eens extra beloond.

Starbucks gebruikt, samen met bedrijven als Ikea en Amazon, al jaren het Nederlandse belastingstelsel om zo weinig mogelijk belasting te hoeven betalen. Of dit gebruik ook misbruik is, werd gisteren door de Europese Commissie in het geval van Starbucks met ja beantwoord.

Meer dan een jaar geleden is Brussel begonnen met een grootschalig onderzoek naar Fiat in Luxemburg en Starbucks in Nederland, die ogenschijnlijk via een omweg staatssteun zouden ontvangen. Starbucks sluist, met goedkeuring van de Nederlandse fiscus, ongeoorloofd grote bedragen weg naar zusterbedrijven gevestigd in Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. In ruil daarvoor ontvangen zij diensten en goederen, maar daar betalen ze veel te veel voor. Hierdoor wordt de winst van Starbucks kunstmatig verlaagd en hoeft hierover minder belasting te worden betaald.

Meevaller voor de staatskas

De EU liet bij monde van de Eurocommissaris Vestager (Mededinging) weten dat Nederland zich dient te schamen voor de afspraken die de Belastingdienst met het concern heeft gemaakt, zo viel in de Volkskrant te lezen. Of de Nederlandse Staat nu echt het schaamrood op de kaken heeft staan, valt nog te bezien.

De Commissie verplicht Starbucks namelijk de belastingafdrachten die zij tot nu toe ontliep alsnog over te maken aan de Nederlandse fiscus. Dit bedrag kan oplopen tot 30 miljoen euro en levert zo een aardige meevaller op voor de staatskas. Naast de jarenlange belastingopbrengsten en werkgelegenheid die Nederland verkreeg door de aanwezigheid van Starbucks krijgt Nederland dus ook nog een extraatje.

Hiermee doet de Commissie alsof Starbucks een Hollands bedrijf is dat sowieso in Nederland belasting moet betalen. Er wordt echter aan voorbijgegaan dat zonder de ongeoorloofde constructie Starbucks zich waarschijnlijk nooit in Nederland zou hebben gevestigd. Nederland wordt met de straf van het verplicht innen van de misgelopen afdrachten juist beloond. Alsof je als land voor straf moet nablijven, maar van de leraar op cola en chips wordt getrakteerd.

Margrethe Vestager. Beeld epa

Aanmoedigingsprijs

De uitspraak van de Europese Commissie kan dus eigenlijk gezien worden als een aanmoedigingsprijs, waarbij landen worden beloond voor het voeren van belastingregels met een twijfelachtige moraal. Het valt te bezien of Europese landen zich door deze uitspraak gedwongen voelen hun beleid aan te passen.

Een oplossing voor deze perverse prikkel is het opleggen van Europese boetes die gelijk of hoger zijn dan de te innen belasting. Volgens de Europese regelgeving is dit momenteel nog niet mogelijk en ontbreekt de politieke steun voor aanpassing. Wellicht dat de recente uitspraken van de Commissie het draagvlak hiervoor vergroten. Tot die tijd valt er door de huidige afspraken met Boeing, Apple en Google nog veel 'misgelopen' belasting te innen voor Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.