Column Erdal Balci

Een sterkere EU is het einde van alles wat mooi is

Sophie in ’t Veld, lijsttrekker van D66 bij de Europese verkiezingen, heeft haast met het omvormen van de Europese Unie tot een superstaat. Afgelopen zaterdag konden we in een vraag­gesprek in deze krant, waarin de interviewers door haar op de vingers worden getikt als ze te kritisch worden, lezen waarom de tijd dringt voor de oprichting van een soort Verenigde Staten van Europa. Terwijl de lezer haar enthousiaste hart kan ­horen kloppen op het kranten­papier legt ze haarfijn uit dat we met ons eigen machtsblok moeten komen, anders is het te laat en kunnen we het wel schudden.

Ik kon dat interview met In ’t Veld niet lezen zonder mij voortdurend de vraag te stellen waarom jonge mensen die bovengemiddeld intelligent zijn, studeren aan een van de beste universiteiten ter wereld en in de kracht van hun leven zijn, toch de hand aan zichzelf slaan. En dan heb ik het niet over mevrouw In ’t Veld natuurlijk, maar over studenten in het Engelse Bristol. Afgelopen twee jaar hebben daar tien studenten zich van het leven beroofd door van de Clifton Suspension Bridge in het prachtige rivierdal te springen.

Wat doet het menselijke brein met de combinatie van voorspoed, geluk en de oogverblindende schoonheid van de omgeving? Ik heb bij dat schitterende rivierdal gewandeld. Is toen de gedachte aan zelfmoord bij mij niet opgekomen vanwege het feit dat ik die veel te moeilijke combinatie nooit heb ­weten te voltooien? Maar is in een toestand van de compleetheid ervan zelfmoord onvermijdelijk?

De ijver van voorstanders van een machtige EU versterken mijn geloof in deze theorie. De magische balans van samenwerken tussen regeringen, maar geen concessies doen aan zelfbeschikkingsrecht van landen, waarmee de afgelopen jaren meer welvaart, beter onderwijs en emancipatie van vrouwen is bereikt, moet op de schop. In plaats daarvan moeten onze kleine landen zich schikken in een systeem van federale staten, met een machtig parlement in Brussel.

Dat plan is niets anders dan een streep door de beste democratie van de wereld; de genadeslag voor het huidige Europa waar de burgers nog steeds mogen bepalen welke koers hun landen varen. Voor de huidige wereldmachten, die mevrouw In ’t Veld wil bestrijden door zoveel mogelijk op die wereldmachten te lijken, gelden er andere prioriteiten. In de Verenigde Staten, in Rusland en in China heeft het in stand houden van de grootheid van het vaderland voorrang boven alles. De status van een wereldmacht is niet zomaar iets. De mensen raken erdoor betoverd en weten niet anders dan dat ze ondergeschikt zijn aan de onaantastbaarheid van het grote geheel. Alleen in het unieke Europa met haar centralisme van niks en haar eigenwijze, ‘zwakke’ lidstaten is de mens verheven boven nationalisme, religie en al het andere gedachtengoed.

Kijk bijvoorbeeld naar de tragedie van de Californiërs. Als bewoners van een immens gebied hebben ze massaal tegen Donald Trump gestemd. Maar, de heiligheid van de grootte van hun land maakt dat ze de demografische hegemonie van staten met een heel andere cultuur voor lief moeten nemen. In een machtsblok als China hebben de mensen niet eens kiesrecht. Hoe tragisch is de situatie van de seculieren in Turkije wel niet, waar Tayyip Erdogan met de stemmen die hij uit het platteland krijgt het hele Westen onderwerpt aan zijn islamistische agenda...

Een sterk Europa gaat straks niet alleen ten koste van de soevereiniteit van de lokale parlementen, maar vereist van de Europeaan om in termen van grote vijanden, wereldmachten, continentale belangen te denken. Voor West-Europeanen is het loslaten van dat soort denken de redding geweest. De beste democratie blijkt te floreren in kleinschaligheid. Dat hebben we uitgevonden, gepraktiseerd, in veiligheid gebracht door vergaande samenwerking tussen de buren te realiseren. In plaats van dat de rest van de wereld ons voorbeeld volgt, worden we door de voorstanders van het sterke Europa gedwongen om een reis te maken naar de wereld van de tirannie van China, de repressie van Rusland en de idiotie van Amerika.

Als ze hun zin doorzetten, tuimelen wij straks een voor een van onze eigen Clifton Suspension Bridge naar beneden. En Sophie in ’t Veld, zij is dan die militaire piloot uit Texas, die in de film Dr. Strangelove van Stanley Kubrick zich met immense liefde vastklampt aan de atoombommen en in opperste gelukzaligheid naar beneden zoeft, op weg naar het einde van alles wat ooit mooi was.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden