CommentaarArnout Brouwers

Een signaal dat landen samen excessen van revoluties kunnen temperen

null Beeld AFP
Beeld AFP

Het akkoord tussen G7-landen over een minimum winstbelasting voor multinationals is maar het begin van een lange weg met veel blokkades – maar wel een stap in de juiste richting.

Het gevoel van veiligheid en welbehagen, waarmee naoorlogse generaties in westerse democratieën opgroeiden, wordt tegenwoordig ondermijnd vanuit alle windrichtingen. Zo levert de klimaatcrisis, net zoals eerder de uitvinding van kernwapens, een mondiale dreiging op die van landen vraagt waar ze het slechtst in zijn: collectief optreden. Dan is er nog de autocratische uitdaging, van landen groot en klein die zich niets gelegen laten liggen aan de spelregels en de rechten die na de Tweede Wereldoorlog werden vastgelegd.

Inheems is de crisis in democratieën zelf, waarin groepen burgers hun vertrouwen in de democratie verliezen en hun heil zoeken bij partijen die het bestel op de een of andere manier willen opblazen. En tenslotte is er de crisis van het kapitalisme: de toenemende twijfel, ook bij de middenklasse in de rijke landen, of de welvaart waarin zij opgroeiden nog in het verschiet ligt voor hun kinderen.

In deze factoren herkent men de schaduwkanten en uitwassen van mondialisering en de technologische revolutie, die de ontelbare zegeningen ervan ondermijnen. Wat het kapitalisme betreft: deels betreft het een mondiale herverdeling, voor honderden miljoenen mensen een ontsnapping uit de bitterste armoede.

Maar het is de nieuwe, groeiende ongelijkheid – tussen en in landen – die destabiliserend werkt en ook het geloof in de democratie ondermijnt. Een belangrijk symbool van deze ongelijkheid is de belastingontwijking door grote bedrijven. Het is daarom geen toeval dat het zeven democratische landen zijn die dit eerste correctieve stapje proberen te zetten. Minstens zo belangrijk is het EU-akkoord afgelopen week dat multinationals dwingt per land bekend te maken hoeveel winst ze er maken. Alleen met zulke transparantie, op mondiale schaal, kunnen onbelaste verdiensten van multinationals onder controle gebracht worden.

De hindernissen waarover het belastingplan kan struikelen zijn talloos. Maar áls het lukt hierover afspraken te maken, zal dat een klein, maar symbolisch belangrijk signaal zijn dat landen gezamenlijk de ergste excessen van de revoluties die nu woeden, kunnen temperen. Net zoals eerder gebeurde, bij de industriële revolutie. Dat zou een opsteker zijn.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden