Opinie

Een school is geen bedrijf waar werk een dagje later gedaan kan worden

Pas de wet aan voordat een griepgolf ertoe leidt dat basisschoolleerlingen naar huis worden gestuurd en leraren overwerkt raken.

Beeld anp

Wanneer basisschooldirecteur Tineke op maandagochtend uit bed stapt, gaat de telefoon. Drie van haar leraren hebben griep en melden zich ziek. Tineke belt de vervangingspool, maar de vaste vervangers staan al voor de klas en de andere invallers hebben de afgelopen periode al te vaak ingevallen bij het betreffende schoolbestuur. Op andere scholen is ook niemand beschikbaar. Wanneer even later de leerlingen en hun ouders de school binnendruppelen, zijn er nog altijd te weinig leraren.

Het voorbeeld van Tineke staat niet op zichzelf. Alle 1100 schoolbesturen in het primair onderwijs moeten jaarlijks gemiddeld 340 keer een invaller regelen voor afwezige onderwijzers. Zij stellen alles in het werk om ervoor te zorgen dat hun leerlingen altijd naar school kunnen, ook als een leraar ziek is. Het primair onderwijs is de enige sector waar ziekte van een leraar (nog) niet leidt tot lesuitval. Dat willen we graag zo houden, want onderwijstijd is van essentieel belang voor de ontwikkeling van kinderen. Maar juist dit staat onder druk door de nieuwe Wet werk en zekerheid.

Problemen

Door de nieuwe regels heeft een invalleerkracht al recht op een vast contract wanneer hij in twee jaar tijd drie keer één dag een zieke collega heeft vervangen. Dat brengt scholen in de problemen, vooral tijdens een griepgolf, want vaste contracten boven de formatie zijn onbetaalbaar. Het inzetten van uitzendkrachten is om diezelfde reden geen optie. De loonkosten zouden daarmee 25 procent stijgen.

In de praktijk betekent dit dat collega-leraren zich bij ziekte ontfermen over de leraarloze klassen. Soms weken achtereen. Dat betekent grotere klassen, verhoging van de werkdruk van leraren en minder aandacht voor de leerlingen. Gaat dit te lang door, dan bestaat het risico dat scholen leerlingen uiteindelijk zelfs naar huis moeten sturen.

Toch lijkt onze oproep om voor invalkrachten in het primair onderwijs een uitzondering te maken en voor invallers meerdere tijdelijke contracten toe te staan, helaas tegen dovemansoren gericht.

Minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) en ook de onderwijsvakbonden, vinden dat vervangingspools voldoende soelaas bieden om het vervangingsprobleem op te lossen. Niets is minder waar. Overal in het land zijn er vervangingspools en die zijn onmisbaar. Maar met de vaste bezetting van deze pools kan slechts de helft van het ziekteverzuim worden opgevangen. Ziekte laat zich gewoonweg niet plannen. Waar de ene maand alle vaste leerkrachten gezond zijn en geen invaller nodig is, is een maand later een flink deel van het lerarenteam ziek en zijn vervangers niet aan te slepen.

Vice-premier Lodewijk Asscher tijdens de wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad. Beeld anp

Johan Cruijff nog in de basis

Pleiten we hiermee voor meer onzekerheid voor werknemers? Willen schoolbesturen graag makkelijk van werknemers af kunnen? Absoluut niet! Goed werkgeverschap staat bij schoolbesturen hoog in het vaandel. Bijna alle onderwijzers in het primair onderwijs hebben dan ook een vaste aanstelling.

Schoolbesturen willen juist voorkomen dat leerlingen en leraren de dupe worden van de nieuwe regels, door een uitzondering in de wet op te nemen. Voor profvoetballers komt die er ook. Het zou ook wat zijn, wanneer Ajax het de komende vijftig jaar met hetzelfde elftal zou moeten doen omdat alle voetballers vast in dienst zijn. Dan had Johan Cruijff nu wellicht nog in de basis gestaan of was de reservebank uitgebreid tot tachtig spelers.

De Tweede Kamer praat deze week over de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het is aan haar om nu in actie te komen en de wet ook voor leerlingen en hun ouders aan te passen. Dat is hard nodig. Een basisschool is geen bedrijf waar het werk misschien een dagje later gedaan kan worden. Het onderwijs is geen supermarkt waar een zieke vakkenvuller enkel leidt tot lege schappen. Leerlingen en hun ouders verdienen beter.

Rinda den Besten en Simone Walvisch zijn voorzitter en vicevoorzitter van de PO-Raad, de sectororganisatie voor het primair onderwijs

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden