ColumnHarriet Duurvoort

Een rigoureuzer containmentbeleid is nodig om zoveel mogelijk levens te sparen tot er een vaccin is

In Wuhan is het weer raak. Boem. Zes besmettingen en men gaat 11 miljoen inwoners testen in tien dagen. Hypochonders? Ze maken geen grappen meer met covid-19. Nu wij versoepelen, voelt het alsof we deze absurde periode eindelijk achter ons kunnen laten. De doden nemen eindelijk af. Zomer! Genieten! Ik ben niet zo optimistisch. In Nederland ziet men nog steeds niet het belang in van een maximaal indambeleid. Meer tests zijn beschikbaar, maar de traceercapaciteit van de GGD’s is nog niet opgeschaald.

Afgezien van de officiële corona-sterftecijfers is de Nederlandse oversterfte – op ­basis van de CBS-cijfers van eind april geschat op 7.500 – ondanks onze lockdown ongekend. In Noorwegen leidt het corona­virus nauwelijks tot oversterfte, terwijl Italië, Engeland, de VS en Nederland (tien)duizenden doden meer dan normaal hebben. ‘De verschillen zijn terug te voeren op het verschillende coronabeleid in verschillende landen’, zegt gezondheidseconoom Xander Koolman (Vrije Universiteit) in Het Parool. ‘Het Nederlandse beleid was er aanvankelijk op gericht het virus gecontroleerd rond te laten gaan, met als voordeel de opbouw van groepsimmuniteit. Dit is het resultaat.’

Actiegroep Containment nu! gaf een helder overzicht van het verschil tussen de Nederlandse aanpak – ‘maximale controle’ ofwel mitigatie – en containment, ofwel indambeleid. Doel van mitigatie is besmettingen vertragen, zodat de zorgcapaciteit niet overbelast raakt. Doel van containment is zo min mogelijk sterfte en ziekte. Bescherming van kwetsbaren. Besmettingen blijvend minimaliseren, middels rigoureus testen, traceren, isoleren. Alles erop gericht om de hoeken en gaten te traceren waar het virus zit.

Bij mitigatie is er een relatief hoge kans op besmetting, die uiteindelijk moet leiden tot groepsimmuniteit. Maar omdat een groot deel van de coronabesmettingen ook een ernstig verloop kent, is dat een fors risico om je bevolking aan bloot te stellen. Het blijft een soort Russisch roulette, zelfs voor je gezonde beroepsbevolking. Het risico bij containment is lager, omdat men meer zicht en grip heeft op het virus. Zie de sterftecijfers tussen landen met indam- dan wel mitigatiebeleid: het scheelt tienduizenden levens.

Bij mitigatie wordt gespeeld met maatregelen als sluiting van ­horeca en scholen, dan openen, en als de ic-capaciteit in het gedrang komt, weer dicht. Verhoudingsgewijs raakt de economie waarschijnlijk meer beschadigd omdat het tot veel meer ziekte en langdurige ‘jojo’-lockdowns leidt, omdat het virus zich onder de radar verspreidt. Bij containment is de economie vaak minder lang belast door een kortere, radicale lockdown en zoveel mogelijk testen en traceren waarbij pas wordt gestopt als de curve laag is en de situatie stabiel.

Bij mitigatie is het gebruik van tests, contactonderzoek en mondkapjes minimaal en wordt het ‘niet zinvol’ geacht. Bij containment is het gebruik van tests, contactonderzoek en mondkapjes massaal en intensief.

Mondkapjes? Ja. If 80 percent of Americans wore masks, covid-19 infections would plummet, new study says, kopt Vanity Fair. Duitsland en België zijn inmiddels ook om. We worden rap een internationale rariteit als blotesnoetenland. Maar Jaap van Dissel zit meteen op de kast bij de mondkapjesvraag. Van Dissel, dit weekend in NRC: ‘We hebben een anderhalvemetersamenleving. Dan heeft een mondkapje geen meerwaarde. Nu jij weer. Het gaat allemaal om kansen. En hoeveel het toevoegt. Niks dus.’

De enkele keer dat ik de Rotterdamse tram pakte, mocht ik de anderhalvemetersamenleving niet beleven. Nota bene het RIVM zelf deed onderzoek dat aantoonde dat ‘professionele en zelfgemaakte gezichtsmaskers blootstelling aan luchtweginfecties verminderen’. In 2009: ‘Uit de resultaten bleek dat alle soorten maskers de blootstelling aan aerosolen verminderden. De conclusie is dat elk type gezichtsmasker blootstelling aan virus en infectierisico op populatieniveau kan verminderen, ondanks niet optimale pasvorm en draagdiscipline.’ Onbegrijpelijk.

Naar aanleiding van sars, ver van ons bed, toont het RIVM aan dat zelfs van Blokker-theedoekmaskers een zekere beschermende werking uitgaat. Midden in de ergste pandemie die ons ooit trof moeten we ons bijna schuldig voelen als we mondkapjes willen dragen. Vrijwel alle ons omliggende landen streven nu naar een rigoureuzer containmentbeleid. Het biedt geen garantie dat er geen uitbraak komt, het is wel de beste optie om zoveel mogelijk levens te sparen tot er een vaccin is. Schouders eronder. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden