Commentaar bindend correctief referendum

Een referendum heeft alleen zin als het nou eens goed wordt geregeld – de SP heeft dat gelukkig in de gaten

SP-Kamerlid Ronald van Raak tijdens het wekelijkse vragenuurtje in de Tweede Kamer. Beeld ANP

Het debat over de invoering van het referendum is een gebed zonder eind. De meest vergaande poging sneuvelde twintig jaar geleden in de Nacht van Wiegel en sindsdien moesten we het doen met halfslachtige en tot mislukken gedoemde pogingen om er toch nog wat van te maken.

Dat is ontzettend zonde. Want onze parlementaire democratie kent veel sterke punten maar heeft onmiskenbaar ook een zwakke plek: als gevolg van de coalitiepolitiek en het eeuwige zoeken naar meerderheden wordt in het parlement met enige regelmaat beleid gemaakt waarvoor feitelijk geen parlementaire meerderheid bestaat. Laat staan een meerderheid onder de kiezers. Relatief kleine partijen komen niet zelden in een machtspositie waarin ze hun minderheidsstandpunt aan de meerderheid kunnen opleggen. Dat hoort bij het politieke spel, maar als kiezers niet tussentijds kunnen ingrijpen draagt het wel bij aan hun vervreemding van de politiek.

Dat speelt evenzeer bij actuele ontwikkelingen. Soms dient zich door omstandigheden vergaand beleid aan waarover het in de campagne niet of nauwelijks is gegaan. Het klimaatbeleid en de stikstofcrisis zijn actuele voorbeelden. Voortdurend dreigt dan een gapend gat tussen de overheersende Haagse opinie en die in het land.

Het referendum is de meest logische oplossing om dat gevoel van verlatenheid weg te nemen. De tegenstanders wijzen steevast op het risico van ondoordachte besluiten die het parlement lijnrecht tegenover de kiezers plaatsen – met de Brexit als meest pregnante casus – maar daarom heeft een referendum alleen zin als het goed wordt gedaan: correctief, bindend en met een substantiële opkomstdrempel. Het parlement is leidend, de kiezer kan corrigeren.

Dat is precies hoe het SP-Kamerlid Ronald van Raak het opnieuw wil gaan proberen. Hij dient zijn Grondwetswijziging nu in, zodat het nog voor de volgende verkiezingen in eerste lezing kan worden aangenomen. En dan maar hopen dat het nieuwgekozen parlement in tweede lezing alsnog een einde maakt aan dit gebed. Het is tijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden