Columnbert wagendorp

Een nieuwe fase in de notulen-soap: zitten de P-notulen er wel bij?

null Beeld

Het wordt weer een opwindend dagje in Den Haag, want maandag beleven we een historisch unicum: het kabinet brengt de geheime notulen van de ministerraad van 15 november 2019 naar buiten. Journalistiek Den Haag staat in de startblokken om zich op het verslag te storten en de explosieve elementen eruit te vissen. Arjen Noorlander van de NOS keek vrijdagavond in Nieuwsuur al als een hongerige poes voor een aquarium: likkebaardend.

Met het vrijgeven van de notulen laat premier Rutte zien dat hij het meende toen hij onlangs verklaarde dat hij over de vernieuwing van de bestuurscultuur ‘radicale ideeën’ had. Het knappe van Rutte is, dat hij van radicale ideeën kan wisselen als een slang van zijn vel. Vraagt de samenleving om nieuwe radicale ideeën, dan heeft Mark Rutte ze razendsnel in de aanbieding, ook als er tot dan van enige radicaliteit geen sprake was. Het vermoeden bestaat dat Rutte vooral radicale ideeën had over het achterhouden van informatie – al zal dat dus moeten blijken uit de notulen. Maar dat gaat dus veranderen: Rutte wordt zo transparant dat we straks dwars door hem heen kunnen kijken.

En Rutte niet alleen: hij projecteert de van hem geëiste transparantie op zijn hele kabinet: een briljante politieke move. Die werpt de vraag op wie de kwesties die dankzij RTL Nieuws uit de geheime notulen al naar buiten zijn gekomen (het mislukte sensibileren van Pieter Omtzigt bijvoorbeeld) eigenlijk heeft gelekt. Sigrid Kaag in elk geval niet.

‘Er is nu een soort indruk ontstaan als zou het kabinet om politieke redenen hebben geprobeerd dingen achter te houden.’ De indruk dat het kabinet bewust informatie voor de Kamer heeft achtergehouden, is inderdaad ontstaan, heel sterk zelfs. Eigenlijk staat het bijna vast. Maar maandagavond, met de notulen voor onze neus, zullen we volgens de premier zien dat die discussie in het kabinet ‘heel zorgvuldig is gevoerd’. Dat kan natuurlijk ook met een discussie over wat er allemaal moest worden achtergehouden, maar dat bedoelde Rutte niet. Er is niets onoorbaars voorgevallen, zei hij. Onthoud die laatste formulering, want mocht maandagavond blijken dat er wel onoorbare zaken zijn voorgevallen, dan zal Rutte hem vurig ontkennen. Hij kan ook de betekenis van ‘onoorbaar’ ter discussie stellen, of beweren dat hij ‘onhoorbaar’ heeft gezegd.

Goede kans dat de hoge verwachtingen betreffende de geheime notulen niet worden ingelost. Rutte kent de inhoud inmiddels uit zijn hoofd en het lijkt onwaarschijnlijk dat hij zichzelf met het vrijgeven van schandalige notulen zal opknopen. De inhoud zal waarschijnlijk minder brisant zijn dan gehoopt.

Zondag ging het in Buitenhof, in een gesprek met SP-leider Marijnissen, over de ‘P-notulen’. Marijnissen verklaarde niet te weten wat dat waren en Twan Huys wist het ook niet. Gelukkig zat voormalig minister Jeroen Dijsselbloem in de studio, en die wist het wel. P-notulen zijn nóg geheimer dan gewone notulen. Ze zijn alleen toegankelijk voor bewindslieden. Als ministers ze hebben gelezen moeten ze ze versnipperen en door de wc spoelen, in de open haard werpen of door de boerenkool prakken en verorberen, zo vertrouwelijk zijn ze. P-notulen gaan bijvoorbeeld over personen, zei Dijsselbloem. Een persoon als Omtzigt, zeg maar. Dat wordt dus mogelijk de volgende fase van de notulen-soap: zitten de P-notulen er wel bij?

Maar het kan ook anders lopen. Misschien beleven we maandagavond de totale radicalisering van de bestuurscultuur: dan wordt het weer smullen van de verbale ontsnappingsacrobatiek van Mark Rutte in het debat met de Kamer, aanstaande donderdag, en kan de oude Tjeenk Willink opnieuw beginnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden