CommentaarNationaal Historisch Museum

Een Nationaal Historisch Museum dat recht wil doen aan iedereen zal een gekunstelde constructie zijn

Een Nationaal Historisch Museum is nu beslist niet kansrijker dan in het crisisjaar 2010.

De Zuiderkerk in Amsterdam, sinds begin 2010 het fysieke onderkomen van het NHM.Beeld ANP

Sympathiek is het voorstel van de partijleiders Pieter Heerma (CDA) en Lilian Marijnissen (SP) zonder meer om alsnog een Nationaal Historisch Museum (NHM) te stichten. En ook enigszins voorspelbaar. Want de eerste poging verzandde tien jaar geleden in een hoogst ongelukkig maar ook ‘typisch Nederlands’ gepalaver over de inhoud, de kosten en (met name) de locatie van het museum-in-oprichting. Het is dus begrijpelijk dat de voorstanders van toen het nog eens willen proberen. Onder gunstiger begrotingscondities dan die van het crisisjaar 2010.

Daarmee is niet gezegd dat het project nu meer kans van slagen zou hebben. Zelfs bij het uitblijven van een heilloos debat over de meest geëigende plek voor het NHM is de weg naar oprichting bezaaid met twistappels. Juist het laatste decennium hebben wij, in Nederland, ons er geregeld van kunnen vergewissen dat debatten over de nationale geschiedenis met grote felheid (zij het niet altijd met verstand van zaken) worden gevoerd, en in de regel niet tot een vergelijk leiden.

Dat hoeft natuurlijk ook niet. Het feit dat op alle denkbare podia over controversieel geachte thema’s wordt gediscussieerd, is altijd nog te verkiezen boven de gemakzucht en de onverschilligheid die de omgang van Nederlanders met hun verleden decennia lang hebben gekenmerkt.

Tezelfdertijd moet je je afvragen of met het ontbreken van consensus over belangrijke hoofdstukken in de Nederlandse geschiedenis ook niet de basis voor een museum ontbreekt dat met recht ‘nationaal’ kan worden genoemd. Als debatten over Zwarte Piet, de statuur van zeehelden, slavernij, kolonialisme en Indonesië vooral tot bitterheid leiden en nauwelijks tot de bereidheid om kennis te nemen van elkaars standpunten, zal geen zegen rusten op de pogingen om een museum te stichten waarin Nederlanders hun identiteit zien weerspiegeld.

Een Nationaal Historisch Museum dat recht wil doen aan iedereen en aan alle gevoeligheden, zal een gekunstelde constructie zijn. Een vergeefse zoektocht naar consensus die hetzij zal resulteren in een laffe vermijding van controverses, hetzij in stof voor nieuwe, vruchteloze debatten. Het nut van beide is twijfelachtig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden