Column Arnon Grunberg

Een misverstand is dat wij geen goden nodig hebben om de werkelijkheid te doorgronden

De mythe zou bedoeld zijn om macht te consolideren. Maar je kunt ze ook creëren om macht te ontmantelen.

In het Concertgebouw werd de soundtrack van John Williams die hij componeerde voor Star Wars: A New Hope (1977) uitgevoerd door het Antwerp Symphony Orchestra. Tevens werd de film vertoond. Culturele instellingen klagen over het gebrek aan jonge bezoekers, maar Star Wars halveerde de gemiddelde leeftijd van de concertgebouwbezoekers.

Een enkeling had zich verkleed als stormtrooper. Toepasselijk. The Empire in Star Wars is een Angelsaksische variant van het Derde Rijk, minus de Führer. Nu de totalitaire verleiding groeit kan het geen kwaad je preventief als stormtrooper te verkleden.

Ik ben nooit een fan geweest van Star Wars, mijn vader nam me mee naar kinderfilms uit Tsjecho-Slowakije (daar werden volgens hem de beste kinderfilms gemaakt), Franse films (Frankrijk was cultuur, Amerika was commercie) en films uit de jaren dertig, veertig en vijftig (Chaplin, Keaton, Tati). Mijn vriendin daarentegen leeft met de mythes van George Lucas.

Ik ging mee om naar John Williams te luisteren. Liefde bestaat uit concessies, zij is diplomatie bedreven met geslachtsdelen, tongen, handen en voeten. Aanwezig zijn is de belangrijkste concessie én de bouwsteen van de liefde. 

Een neveneffect van die concessies is kennisoverdracht. De robots in de mythe van Lucas zijn menselijker dan de mensen, R2D2 is liever dan Luke Skywalker.

De mythe, werd mij ooit op school verteld, zou bedoeld zijn om macht te consolideren. Je kunt ook mythes creëren om macht te ontmantelen.

Een misverstand is dat wij, anders dan onze voorouders, geen goden en andere mythische wezens nodig hebben om de werkelijkheid te doorgronden. Stervelingen blijven stervelingen, zij willen geen feiten, zij willen verhalen die hen bekoren. Wie nepnieuws wil bestrijden mag deze eigenaardigheid niet uit het oog verliezen.

Opgewekt verliet ik het Concertgebouw.

In restaurant Bark prees de serveerster de rode poon. Ik gaf me over aan de mythes van de serveerster.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.