VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen

Een kleine cursus leven in onzekerheid

Leven in onzekerheid, opeens moet iedereen het kunnen. In Middelstum leerden ze het al, aardbeving na aardbeving. ‘Beleef het noorden’, zegt een klein dapper bordje nu, langs de weg door het Hoogeland.

Dit was dus de bedoeling: even diep ademhalen in leeg land, het monumentale zwerk bekijken, en gras dat licht weerkaatst. Met nauwelijks mensen. Het gebied dat jarenlang als toppunt van sneu is beschreven, is nu heerlijk terrein.

Ook hier is een feest afgelast: Middelstums popfestival Sunsation, op 4 april, met artiesten Tony Junior, Henk Dissel en ‘feest-dj’ Maarten. Zitten ook thuis.

Overal blijkt gewoon leven plotseling wankel. Niet weten wat er op je afkomt kost moeite. Mariska de Lange uit Middelstum weet als weinig anderen hoe je dan toch gewoon moet doorpakken. De dochter van de voormalig buurtagent van Loppersum, hier opgegroeid. En goed in optimisme.

Niet dat alles dan wél soepel gaat. Als ik haar tijdelijke huurwoning binnenkom is haar blik een stille frons. Mariska is echografist en werkt als zzp’er op de hartpoli van twee ziekenhuizen: het UMCG in Groningen en het Ommelander Ziekenhuis in Scheemda. Het UMCG heeft haar net afgebeld, ze mag de komende weken niet meer komen, omdat ze er vrezen voor besmetting vanuit het andere ziekenhuis. ‘Tja’, zegt Mariska. ‘Nu ben ik opeens de helft van mijn inkomen kwijt’.

Mariska met Marko en dochter Maud in Gronings HoopBeeld Margriet Oostveen

Twee jaar geleden woonde ze nog met haar vriend Marko Datema en hun kinderen in een door de bevingen beschadigd eigen huis in het dorp. Twee dagen na kerst kraakten ze toen een onbewoonbaar verklaarde boerderij aan de rand van Middelstum: híer wilden ze voortaan gaan wonen.

Het leek op dat moment een volkomen zinloze actie, die juist daardoor een geweldige schoonheid kreeg. Wonen? Níemand wilde daar wonen, de boerderij was voor de sloop gekocht door de Nederlandse Aardolie Maatschappij. Levensgevaarlijk. Maar Mariska en Marko doopten het pand ijskoud ‘Gronings Hoop’.

Twee jaar onderhandelden ze toen al met de NAM: ze wilden de boerderij kopen, aardbevingsbestendig maken, restaureren. Mariska wilde voorkomen dat dit soort beeldbepalende panden uit haar landschap en haar leven zouden verdwijnen – de NAM sloopte er veel meer, en ook veel meer dan noodzakelijk. Mariska bezwoer me dat het goed zou komen met Middelstum toen bijna niemand dat geloofde. In Gronings Hoop zou ze oud worden.

Een stoet Groningers kwam steun betuigen. Sommigen huilden. Het nieuws werd regionaal opgepikt, landelijk en uiteindelijk zwichtte de NAM. Tien maanden later kochten ze Gronings Hoop. Toen alleen nog even verbouwen, haha. Een helse klus.

Gronings HoopBeeld Margriet Oostveen

En net nu heel Nederland tot stilstand komt, nét nu, is Gronings Hoop zo goed als herrezen. Bíjna af. Op 31 maart verhuizen ze erheen, ‘en dat gaat ook nu dus gewoon door’.

Wat een krankzinnig moment om je gelijk te krijgen.

En niet alleen Gronings Hoop herrees, het dorp deed dat ook. Nu de grond minder beeft en meer panden worden opgeknapt, of op kosten van de NAM vervangen door splinternieuwe huizen. Nog steeds zijn er mensen die al te lang wachten op hulp. Maar er worden ook huizen onderhands door kennissen aan elkaar verkocht, zegt Mariska, ‘je komt er niet meer zomaar tussen’.

Pardon? ‘Middelstum is nu heel gewild. Kijk maar op Funda, er staat haast niks meer te koop.’

Dat klopt: zes huizen en een bouwkavel. In Middelstum voeren enthousiastelingen nu al actie om te winnen in de ANWB-verkiezing ‘het Allermooiste dorp van Nederland’.

We rijden richting Marko, die al maanden klust in het nieuwe oude huis. ‘In Middelstum wordt niet gehamsterd’, zegt Mariska onderweg: ‘Nergens op rekenen, dat kunnen we hier al zo lang’.

Lammetjes in de bijkeukenBeeld Margriet Oostveen

Nog even een korte stop bij Mark van Dijken, de allereerste in het dorp die het aandurfde zijn oude gebarsten woning volledig te restaureren. Mark heeft lammetjes in de bijkeuken: Gijs en Anja, in een bak met stro. Anja sabbelt enthousiast op het oor van Gijs. Iedereen lacht. Waar lammetjes zijn, daar is ook hoop.

Dan belt het Ommelander ziekenhuis uit Scheemda: ook hier willen ze Mariska de komende weken niet meer zien uit angst voor besmetting. Marko heeft al onbetaald verlof genomen om te klussen. De stand is nu dus nul inkomen.

‘Kom’, zegt Mariska en ze recht nog eens haar rug, ‘we gingen naar Gronings Hoop.’ Waar net gestorte vloeren glanzen op een nieuw fundament. En pas geschilderde hanenbalken de kleur hebben van zon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden