Column

Een keuzemenu voor de Europese Unie

 

De voorzitter van de Europese Commissie, Claude Juncker, presenteerde gisteren een keuzemenu voor de Europese Unie. Hij kwam met vijf scenario's voor Europa tussen 2017 en 2025. Ze willen in Brussel niet langer kop van Jut zijn voor doodsbange regeringen die hun eigen falen afschuiven op de EU. In december moeten de regeringsleiders van de 27 lidstaten - Groot-Brittannië moet zich erbuiten houden - zelf maar bepalen welke kant ze op willen.

Het 'witboek' van Juncker wordt omschreven als 'het geboortekaartje van de EU-27'. Knap op tijd, over negen maanden is het 2 december. Geboortekaartje is een opmerkelijke term, want deze maand is het zestig jaar geleden dat het Verdrag van Rome werd gesloten, het geboortekaartje van de EEG, voorloper van de EU.

Maar wie zegt dat een zestigjarige geen renaissance kan beleven?

De vijf scenario's laten zich eenvoudig samenvatten: 1. De EU wordt niets meer dan een interne markt; 2. Doormodderen; 3. Een kopgroep van staten integreert verder en de rest bekijkt het maar; 4. Een 'speerpunten'-Europa werkt alleen samen op de terreinen handel, veiligheid, migratie, defensie en innovatie; 5. De Europese Unie wordt een Verenigde Staten van Europa.

Het scenario 'Opdoeken die tent' ontbreekt, het ging de Europese Commissie kennelijk te ver om het geboortekaartje meteen vergezeld te doen gaan van een overlijdensbericht. 'Laat ze nu zelf maar eens zweten', zei een Commissielid gisteren tegen onze Marc Peeperkorn.

Begrijpelijke woorden. In de prachtige documentaire De Europeaan - over EC's vice-voorzitter Frans Timmermans - kon je goed zien hoe de Commissie voortdurend aan het skiën is over een slalomparkoers dat is uitgezet door dronken matrozen. Waarna steevast niet de dronken matrozen de schuld krijgen van ongelukken, maar de skiër. Die krijgt daar op zeker moment natuurlijk schoon genoeg van. 'We zijn de leiders al te lang en te veel terwille geweest met uitgewerkte plannen', zei de bron. Die moeten nu zelf gaan skiën en kunnen Brussel niet langer de schuld geven van gebroken botten.

De EU afwaarderen naar louter interne markt stuit op een berg bezwaren, waarvan de opheffing van de euro er maar één is. Bovendien melden de Britten zich onmiddellijk weer aan en dat moeten we niet hebben. Doormodderen is geen echte optie: uit die praktijk van besluiteloosheid, traagheid en onenigheid komen veel van de problemen voort waarmee de EU worstelt - en vooral de kanker van het populisme.

Over optie 3, het 'kopgroepscenario' - ook wel 'het Europa van de twee snelheden genoemd' - wordt al minstens twintig jaar nagedacht. Het idee komt telkens terug wanneer de irritatie over saboterende lidstaten hoog oploopt. In het 'speerpuntscenario' moet Europa alleen regelen wat des Europa's is en zich verder nergens mee bemoeien - een soort federalisme à la carte.

Zelf ben ik voor scenario 5, omdat het mij de enige manier lijkt waarop Europa kan blijven meedoen in de wereld en niet voor de zoveelste keer vechtend over straat rolt. Maar in de huidige ondergangsstemming vol vuil nationalisme lijkt dat argument niet zo salonfähig.

Enfin, op 15 maart even nadenken over de vraag welke premier je in december naar Brussel wilt sturen om mee te beslissen over de toekomst van het Avondland en daarmee die van Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.