Een kabinet dat veel van EU verwacht, mag ook moeite doen om uit te leggen dat zoiets geld kost

Commentaar

Premier Mark Rutte en Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker. Beeld AFP

Een EU met meer taken mag best wat kosten, als het geld dan maar wel slim en gericht wordt besteed.

Voor premier Rutte is het even slikken. Vooraf was zijn boodschap aan de Europese Commissie niet mis te verstaan: als gevolg van de Brexit wordt de Unie kleiner en daarom moet het budget omlaag. Maar dat is buiten de Commissie gerekend, die juist kansen ziet om zonder de Britten nieuw elan in de Unie te blazen. En zo was daar woensdag een nieuwe meerjarenbegroting die 300 miljard euro hoger is dan de lopende begroting. De jaarlijkse EU-korting voor Nederland van 1 miljard verdwijnt en van de douanerechten mogen we een kleiner deel houden.

Wat nu? Voor Rutte wordt het lastig manoeuvreren. Getuige de eerste reacties vanuit de Tweede Kamer, die grofweg variëren van 'onevenwichtig' en 'bizar' tot 'onacceptabel', komt hij onder grote druk te staan om aan de noodrem te gaan hangen. Tegelijk zal hij beseffen dat de Europese dadendrang wordt aangejaagd door regeringsleiders als hijzelf, die voor hun asielbeleid, hun anti-terrorismebeleid, hun defensiebeleid en hun innovatiebeleid steeds nadrukkelijker naar Europa wijzen. De opvangkampen, de Europese grenswachten en de migratiedeals met Afrikaanse landen zullen toch ergens van betaald moeten worden.

Het kan zeker geen kwaad om Brussel tegenwind te geven, want anders loopt het snel uit de hand. De eerste reactie van het Europees Parlement, dat de begroting juist veel te laag vindt, is veelbetekenend: te veel mensen daar begrijpen niet dat het draagvlak voor de EU in veel lidstaten niet onbegrensd is. Die begroting zelf kan bovendien beter. Nog steeds gaat een te groot deel naar ongerichte landbouwsubsidies die te weinig bijdragen aan innovatie en duurzame productie.

Voor Rutte is het nu zaak om het verzet slim te doseren. Een kabinet dat veel van de EU verwacht, mag ook wat moeite doen om de eigen kiezers uit te leggen dat zoiets geld kost. Kleiner dan de huidige zal de nieuwe begroting bovendien niet worden, gezien de stemming in Duitsland, Frankrijk en Italië. Die slag is verloren. Als Rutte wezenlijke invloed wil hebben kan hij zijn energie dan ook beter richten op de vraag of al dat geld wel optimaal wordt besteed. Daar is nog een wereld te winnen, met meer kans op succes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.