columntoine heijmans in oosterhout

Een jaar dakloos, dertig vakantieparken achter de rug, en nu is het bijna Kerst

null Beeld
Toine Heijmans

Paniekmail aan de krant: ‘Het gaat over dakloos’. Het is net licht als moeder en zoon, de koffers gepakt, wachten op uitzetting. Huisje 198, de boeking eindigt om tien uur en bijboeken is onmogelijk, de beveiliger die dat gisteravond kwam vertellen, klopte aan maar ze deden niet open, boos en angstig.

Vandaag is de familie Hendriks een jaar dakloos. Dertig vakantieparken regen ze aaneen, soms een week, soms twee, soms een hotel, en nu is het spaargeld op en zijn de bungalows onbetaalbaar wegens Kerst.

Het huisje is op orde, de zoon veegt het aan, bang om de borg te verliezen. Moeder zegt: ‘We zitten klem’. Vakantieparken willen ze niet meer, bij de woningcorporaties staan ze op de zwarte lijst, voor particuliere verhuur is het inkomen te laag. ‘Wij zijn nette mensen’, zegt de zoon, die toornig aankondigt te blijven. ‘Laat ze maar komen met een kort geding!’

De koffers gepakt. Beeld Toine Heijmans
De koffers gepakt.Beeld Toine Heijmans

De moeder sust, Ton Cox ook, die is in alle vroegte gekomen. Hij was 47 jaar zorgverlener, had de zoon vroeger onder zijn hoede maar is allang met pensioen. Tijdens een fietstochtje kwam hij ze tegen en nu brengt hij moeder en zoon met de auto van park naar park, worstelend met zijn medemenselijkheid. Hij zegt: ‘Als je uit het systeem valt, val je zo ontzettend hard in dit land. Daar ben ik van geschrokken’.

Klop op de deur: ‘Goedemorgen, ik vorder u de accommodatie te verlaten’.

Moeder (69) en zoon (29) bewoonden een verbouwd klooster dat als sociaal woonconcept allerlei doelgroepen bedient: zorg en onderwijs, houtwerkplaats en bloementuin, ‘het onmogelijke mogelijk maken’ was de slogan van de woningcorporatie. Dat ging niet goed. ‘Het gaf overprikkeling’, zegt de moeder, en de zoon begint boos over de vader van een buurvrouw die almaar klachtenbrieven schreef – hij laat er één zien, het is niet mals – en hoe hij voor ‘autist’ werd uitgescholden. Door corona verloor hij zijn werk en daarmee zijn dagbesteding. Ton: ‘Zo’n community is een goed idee, maar dit was erg rommelig’.

225 klachten werden ingediend, de politierechter sprak hem van de meeste vrij. Er zijn mensen omgekocht, zegt de zoon, er zijn ‘vieze spelletjes gespeeld’ – hij probeert zijn kalmte te bewaren. Het is nu vijf voor tien.

Woningcorporatie Trudo wilde moeder en zoon met een kort geding uit huis zetten, moeder ging akkoord met vrijwillig vertrek. Met negentien jaar inschrijftijd kon ze elders een huis vinden. Dat lukte niet: Trudo had ze zonder dat te melden op de ‘sancties- en kansenlijst’ gezet, bedoeld voor zware overlast en criminelen. Vijf jaar mogen ze nergens huren. ‘Het zijn stedelijke afspraken die Trudo volgt’, mailt de woordvoerder. ‘Er zijn twee juridische procedures gevoerd’, ‘de rechter heeft geoordeeld’, het staat moeder en zoon vrij naar de ‘Kansencommissie’ te stappen, ‘voor de volledigheid is de folder toegevoegd’.

Deden we vier keer, zegt moeder: ‘Alles afgewezen’.

De slogan van Trudo is ‘supporting people’. Met de rotary voerde ze actie om daklozen aan onderdak te helpen, precies in de tijd dat moeder en zoon op straat belandden. Corporaties zijn een vangnet geworden voor mensen die hard vallen, maar het zijn geen hulpverleners, net zomin als vakantieparkenbedrijf Roompot waar moeder en zoon vaak huren. ‘Wij zijn uiteraard geen sociale dienst maar willen wel graag mensen helpen’, zegt de woordvoerder, ‘we spelen ook een maatschappelijke rol.’ Tot het niet meer gaat. ‘Dan denk ik, als mens: dat is meer iets voor de overheid en de medische wereld’.

Daklozen bestaan niet zonder registratie. Met hulp van Ton kregen moeder en zoon een postadres, zo behouden ze de Wajong-uitkering en de AOW. Ton schreef een brandbrief aan b&w, zorginstellingen, zorgverzekeraar: geen sjoege. De crisisdienst komt niet want er is nooit acuut gevaar. Geen huisarts schrijft ze in. Lunetzorg, waar Ton de zoon van kent, ‘is gefuseerd tot iets heel groots’. ‘Er is niemand die denkt: ik neem die mensen eens bij de hand.’

Zo rijden ze zichzelf klem.

Het is half elf. De beveiliger blijft kalm als de zoon klapt van woede, verwensingen schreeuwend de deur dichtslaat. Ton sust, de beveiliger sust, de moeder sust, de politieagenten die aan komen rijden met een busje sussen, ‘hebben jullie uitzicht op iets beters?’

De zoon zegt: ‘Sorry, ik raakte even helemaal in paniek’.

Ton laadt de koffers in. De crisis is niet voorbij, zegt hij, ‘die is alleen vooruitgeschoven’. Er is een vakantiepark met een last-minute tachtig kilometer verderop. En daarna is het Kerst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden