BERICHT UITIstanbul

Een islamofobe aanslag in Zaandam, lees ik in Turkse kranten. Dat is in mijn stad!

Rob Vreeken artikel columnBeeld .

Koffie, najaarszonnetje op m’n balkon in Istanbul, de Turkse kranten doornemen. Verhip. ‘Islamofobe aanslagen op Turkse moskeeën in Nederland en Duitsland’, meldt de Daily Sabah in een vette driekolomskop. Dat was me ontgaan. ‘Moskeeën in Europa blijven een frequent doelwit van islamofobe aanslagen’, aldus het artikel, ‘zoals dinsdag op een moskee in de stad Zaandam in het noordwesten van Nederland. De ramen werden vernield.’

Zaandam! Dat is mijn stad. En die moskee, dat moet wel de Sultanahmet-moskee in de wijk Poelenburg zijn, de grootste Turkse moskee in Europa. Maar waarom heb ik daar niets van gehoord? Even het ANP checken. Nee hoor, niks over een belaagde moskee in Nederland.

Vreemd. Dan maar Twitter. Aha, iets over een moskee in Zaandam inderdaad, waar een baksteen door een raam ging. Maar niet de Sultanahmet. Het gaat om de Osmanli-moskee. Osmanli-moskee? Nooit van gehoord. Google Maps raadplegen: aan het Steve Bikoplein. Hé, daar heb ik om de hoek gewoond. Mijn schoonzus en zwager wonen er nog altijd, op steenworp (excusez le mot) afstand, en ik kom nog geregeld bij de Dekamarkt aan de overkant. Maar mij is het nooit opgevallen dat er een moskee staat aan het Steve Bikoplein.

Foto’s op Twitter tonen een soort kantoortje op de begane grond van een rijtje anonieme bedrijfspanden. ‘Osmanli Camii’ staat op de gevel, waaruit een Nederlandse vlag steekt. Hoeveel mensen zouden weten dat camii Turks is voor moskee? Op Twitter is een klein raam met een gat erin te zien. In de hal ligt een baksteen tussen wat scherven.

Islamofobe aanslag? Tja, wie weet. Een dader heeft zich niet gemeld.

De overzichtelijke dimensies van het incident staan in schril contrast met de ophef in de Turkse media. Veel Turkse kranten hebben het bericht overgenomen van staatspersbureau Anadolu. Het regeringsgezinde Daily Sabah plakt er van alles aan vast. Over een moskee in het Duitse Duisburg, die een racistische scheldbrief ontving (‘nog een aanslag dinsdag’, heet dat in de krant). Over ‘angstige moslims’ en ‘tientallen aanvallen’ op moskeeën de afgelopen jaren in Nederland, soms met molotovcocktails of explosieven.

Tv-zender TRT World zoomt in een filmpje in op de baksteen en de scherven, en toont een (vertaalde) tweet van moslim en ex-PVV’er Arnoud van Doorn: ‘Dagelijkse realiteit voor moslims in Nederland. Dit keer in Zaandam.’

Het past in de recente koers van de (meeste) Turkse media. Het spook van de islamofobie waart door Europa. Moslims worden belaagd, de Profeet wordt bespot en regeringen laten het op z’n best maar begaan. Na het bericht over de moskee in Zaandam moet de lezer van Daily Sabah wel een inktzwart beeld hebben van de toestand in Nederland.

Weinig onrust voor het Franse consulaat in Istanbul, waar de vlag halfstok hangt na de aanslag in Nice op 15 juli.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Dat is ook de vrees van de mensen van de Osmanli-moskee zelf, zo blijkt vervolgens. Ik bel Piet Bakker van lokale nieuwssite De Orkaan. Ook hij had niets over de ‘aanslag’ gehoord en zegt even langs het Steve Bikoplein te zullen fietsen. 

In de moskee spreekt hij bestuurder Aslan Kurt. Die heeft het over een ‘droevig incident’, dat nu door de politie wordt onderzocht. Maar een islamofobe aanslag? Kurt is niet blij dat Turkse media meteen op die toer gaan. ‘Het ligt gevoelig bij Turkse mensen’, zegt hij. ‘Het wordt in verband gebracht met zaken als de Mohammed-cartoons. Maar of dat zo is, dat weten we niet. Het kan iemand met haatgevoelens zijn, maar ook een zogenaamde grapjas.’

Dan sta ik mezelf een kanttekening toe. Is dit alles niet het soort uitvergroting dat ook in de Nederlandse media schering en inslag is? Als op één plek in de miljoenenstad Karachi 250 werkloze nozems worden opgetrommeld om boze leuzen te schreeuwen, en er staat een camera bovenop, heet het bij ons al snel dat ‘in Pakistan moslims de straat op gingen om te demonstreren’.

Het omgekeerde maakte ik een paar weken geleden mee. Erdogan had slaande ruzie met zijn Franse collega Macron. Ambassadeurs werden teruggeroepen, Turkije kondigde een boycot van Franse producten af. Ik ging maar even poolshoogte nemen bij het Franse consulaat. ‘Kijk je wel uit?’, waarschuwde een collega in Amsterdam.

Het consulaat staat op wat zonder overdrijving het drukste punt van Istanbul is, pal aan het Taksimplein, aan het begin van Istiklal, de Turkse Kalverstraat. De deuren van het consulaat, dat ook een restaurant herbergt, stonden wagenwijd open. Voor de gevel panelen met de Franse driekleur. Zoals altijd slenterde een onophoudelijke mensenstroom vreedzaam langs. Geen politie te bekennen. De Carrefour verderop deed goede zaken.

Boycot? Islamofobe aanslag in Zaandam? Tja.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden