ColumnBert Wagendorp

Een grotere splijtzwam dan een Nationaal Historisch Museum bestaat niet

Er komt een Nationaal Historisch Museum (NHM). Althans, er komt weer een debat over zo’n museum. In het verleden ligt het heden, in het nu wat komen zal, dus vermoedelijk komt er geen NHM, maar wel een hoop heisa. Het plan voor een Nationaal Historisch Museum is van Pieter Heerma (CDA) en Lilian Marijnissen (SP), uit de NHM-familie Marijnissen uit Oss.

Even een stukje historie: vader Jan Marijnissen (SP) opperde in 2005 het plan voor een Nationaal Historisch Museum, samen met Maxime Verhagen (CDA), die elf jaar over zijn studie geschiedenis had gedaan en wel een update kon gebruiken. De ‘vensters’ uit de historische Canon van Nederland zouden de basis gaan vormen.

Het gedoe begon destijds toen toenmalig minister van Cultuur Plasterk weer eens een lumineus idee had: hij schreef een wedstrijd uit voor geïnteresseerde vestigingsplaatsen. Naast Amsterdam en Den Haag wilden ook Utrecht, Nijmegen en Arnhem het NHM. Het oude paleis Soestdijk kwam in beeld, evenals de nieuwbouwruïne van Dirk Scheringa in Spanbroek: totale verwarring.

Architecte Francine Houben ontwierp een gebouw (tweespalt), iedereen begon zich te bemoeien met inhoud en doelstelling van het museum (nog meer tweespalt) en de aanwijzing van Arnhem als definitieve vestigingsplaats ontketende bijna een burgeroorlog. Dus gelukkig maar dat Halbe Zijlstra, die dacht dat de Canon van Nederland De uil zat in de olmen was, de stekker eruit trok.

Wil je hier de poppen aan het dansen krijgen, dan moet je voorstellen een Nationaal Historisch Museum te bouwen. Dat was zo in 2005 en dat is vijftien jaar later alleen maar erger geworden. De paradox is, dat elk plan voor een NHM de polarisatie vergroot en dat je dus altijd achter de feiten aanhobbelt. Het is een splijtzwam. Ik zie met angst en beven het Nationaal Historisch Museum-debat in de Tweede Kamer tegemoet wanneer daar de vraag ter tafel komt of de geschiedenis van de klimaatverandering, kolonialisme en een wit spektakel als de Elfstedentocht er ook in moeten. Of hoe het museum recht kan doen aan etnische achtergrond, seksuele voorkeur, gender, regionale identiteit en religieuze opvatting van de verschillende groepen Nederlanders.

De beelden van dat bloedbad gaan de wereld over en we staan collectief voor lul – al kan daar natuurlijk wel weer het zo gewenste samenbindend effect van uitgaan.

Waar het vandaan komt weet ik ook niet, maar bij de familie Marijnissen lijkt sprake van een schromelijke overschatting van de kracht van het museumwezen.

In een Nationaal Historisch Museum ‘worden de discussies van vandaag de dag in de context van hun ontstaan geplaatst’, zei Marijnissen jr. Dat je dus het SP-filmpje over Frans Timmermans kunt plaatsen in de context van de historie van reactionaire haatpropaganda, zeg maar.

Ik stel voor de familie Marijnissen van staatswege een museumkaart te verschaffen, zodat ze gezellig naar een van de tientallen nationale musea kunnen afreizen en daar kunnen werken aan hun familiaire identiteit.

De politiek bemoeit zich te weinig met kwesties waarmee ze zich wel zou moeten bezighouden, en te veel met zaken waar ze beter buiten kan blijven. Het opwarmen van het onnozele idee voor een NHM is van dat laatste een sprekend voorbeeld. Stop de miljoenen daarvoor in het onderwijs, dat is wel zo simpel en doeltreffend.

Bovendien is er dus sinds 2011 al een Nationaal Historisch Museum, opgezet door het Openluchtmuseum en het Rijksmuseum, en gevestigd te Arnhem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden