CommentaarEen grote overheid

Een grote overheid moet betere kwaliteit leveren en dicht bij de mensen staan

Staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken en Klimaat (CDA), Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) en Pieter Omtzigt (CDA) tijdens de bekendmaking van de eerste stemmingsronde voor de lijsttrekkersverkiezing van het CDA. Beeld ANP

De politieke wind draait: de overheid durft zich weer groot te maken. Die trend schept wel verplichtingen.

Revoluties in de Nederlandse politiek komen doorgaans niet met een schok, maar vaak moet er wel een crisis aan te pas komen om de beslissende wending te forceren. De kredietcrisis leverde de brandstof om eindelijk wat te doen aan de AOW-leeftijd en de hypotheekrenteaftrek, al jaren eerder gedetecteerd als zwakke plekken in onze economie. De coronacrisis lijkt nu de accelerator te worden voor de heropleving van de overheid. Alle schrijvers van de verkiezingsprogramma’s, tot in de VVD, sturen inmiddels aan op meer centraal gezag in de zorg, het onderwijs en de volkshuisvesting.

Niet toevallig zijn dat sectoren waar het welzijn van een groot deel van de kiezers van afhangt, terwijl het voor de politiek nou juist lastig is geworden om er de lijnen uit te zetten. Nu er klachten zijn over de kwaliteit, begint zich dat te wreken. De Tweede Kamer mag vinden dat er nu snel meer huizen moeten worden gebouwd, maar het is ingewikkeld geworden om verandering af te dwingen vanuit Den Haag. Ook in de zorg en het onderwijs is de verantwoordelijkheid vaak zo verspreid geraakt dat niemand meer echt verantwoordelijk is.

De programmacommissies staan intussen wel voor een uitdaging. Meer regie schept immers meer verplichtingen. Een overheid die zichzelf een grotere broek aanmeet, moet om te beginnen z’n dienstverlening aan de burgers op orde hebben. De ervaringen in deze kabinetsperiode met uitvoeringsorganisaties als de Belastingdienst, het rijvaardigheidsbureau CBR, uitkeringsinstantie UWV, het Groningse schadeloket, de Sociale Verzekeringsbank en, heel recentelijk, de GGD-gezondheidsdiensten, wekken niet al te veel vertrouwen. Uitgerekend de servicebalie levert onder het kabinet Rutte III de meeste klachten op.

Aan een grotere overheid hebben we weinig als die geen betere kwaliteit gaat leveren en zichzelf niet dwingt om dichter bij de mensen te gaan staan. Met Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt in de programmacommissie van het CDA − vastberaden om hiervan zijn belangrijkste strijdpunt te maken − is er alvast één regeringspartij die het vizier in de goede richting heeft staan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden