OpinieCommentaar

Een geheime dienst die de feiten oprekt, snijdt zichzelf in de vingers

11 juli 2019. Het kabinet en de gemeente Amsterdam manen het bestuur van het Haga Lyceum tot opstappen, dus wordt er vergaderd op de Islamitische middelbare school. Bestuursleden, sympathisanten en ouders komen bijeen.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De strijd van het kabinet en de ­gemeente Amsterdam om het ­islamitische Haga Lyceum te sluiten, ontwikkelt zich tot een ongemakkelijke affaire. Begin dit jaar was het nog wel te begrijpen dat er groot alarm werd geslagen. Er lag immers een niet mis te verstane waarschuwing van de inlichtingendienst AIVD dat leerlingen het risico liepen te worden geïnjecteerd met de radicale islam. Het kabinet en de gemeente maanden het bestuur tot opstappen, dreigden met het stopzetten van de financiering en waarschuwden ­ouders hun kinderen niet bloot te stellen aan het Haga.

Het beeld rond de school werd al een stuk genuanceerder toen de Inspectie van het Onderwijs even later rapporteerde. Het Haga-onderwijs bleek volgens de ­inspecteurs niet in strijd met de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en er waren geen aanwijzingen dat in de klas dingen werden gepredikt die de integratie in de weg staan.

De vraag hoe er zoveel verschil kon ontstaan tussen de AIVD en de onderwijsinspecteurs, werd vrijdag beantwoord door de toezichthouder op de Inlichtingendiensten: de AIVD rekte z’n zorgen over het Haga te ver op. Directeur Atasoy gaf met zijn gedragingen zeker aanleiding tot zorgen over de richting die de school insloeg, maar op het moment van de rapportage had de AIVD niet vastgesteld dat er inderdaad salafistisch, anti-democratisch onderwijs werd gegeven dat de integratie van de leerlingen belemmerde. De AIVD schetste slechts een situatie ‘die mogelijk in de toekomst zou kunnen ontstaan’. In de communicatie met Amsterdam en Den Haag ging die nuance verloren.

Kabinet, gemeente en de dienst zelf hebben alle reden daarover chagrijnig te zijn. Juist van onze in het duister opererende diensten, die door pers en politiek nauwelijks te controleren zijn, mag de hoogste mate van zorgvuldigheid worden verwacht. Het oprekken van de feiten werkt contraproductief. Ministers die niet kunnen vertrouwen op de diensten, gaan immers aarzelen met hun reactie, ook als die reactie wél nodig is om het land veilig te houden.

In het specifieke geval van het Haga wordt het na deze week bepaald niet makkelijker om de school nauwgezet in de gaten te blijven houden, terwijl daar reden genoeg toe is. De AIVD heeft zich in deze zaak ­lelijk in de vingers gesneden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden