CommentaarDe NAVO

Een Europese defensie is geen substituut voor de Navo

Met hun neutraliteit miskennen de Nederlanders de wezenlijke verschillen tussen de VS en zijn rivalen.

Een vrouw wacht haar familieleden op die zojuist zijn gearriveerd met een schip van de Duitse Marine in Wilhemshaven, op 17 september 2020. Beeld AFP

Eigenlijk wekt het nauwelijks meer verbazing: 29 procent van de Nederlanders ziet, zo blijkt uit een onderzoek van Instituut Clingendael, de Verenigde Staten als een dreiging. Dit percentage ontloopt nauwelijks dat van de Nederlanders die Rusland (36 procent) en China (35 procent) als een dreiging ervaren. Daarmee rechtvaardigen de 23 duizend respondenten hun neutraliteit bij mogelijke conflicten tussen deze mogendheden: in zo’n geval zou 60 procent geen partij kiezen.

Tezelfdertijd raken Nederlanders toenemend geporteerd voor militaire samenwerking in Europees verband – een oud idee dat meedeint met stemmingswisselingen tegenover de Navo en de VS, het land waaraan Europa zijn defensie feitelijk ruim zestig jaar heeft uitbesteed. Al in 1952 stichtten zes Europese landen (waaronder Nederland) de Europese Defensie Gemeenschap. De oprichtingsakte is echter nooit door het Franse parlement geratificeerd.

Voor intensivering van de militaire samenwerking in Europa is ook nu veel te zeggen. Concrete vooruitgang op dit terrein is tot dusverre echter niet geboekt. Alleen als er moest worden bezuinigd, wilden Europese landen hun defensie-inspanningen nog weleens integreren, maar dat is niet wat de VS onder ‘lasten delen’ verstaan. Een Europese defensie kan voor de afzienbare toekomst dan ook niet als een substituut voor de Navo worden opgevat: die blijft hard nodig. Op de drempel van een tijdvak dat sterk door de humeuren van China en andere autocratieën zal worden beheerst, moeten democratieën mondiaal juist de onderlinge samenwerking zoeken.

In dat licht is het zorgwekkend dat China, Rusland en de VS door veel Nederlanders in ongeveer dezelfde mate bedreigend worden geacht. Hierin klinkt ongetwijfeld een anti-Trump-sentiment door. Maar daarmee wordt een fundamenteel verschil tussen de VS en zijn rivalen miskend: Trump mag dan autocratische trekken hebben en hij mag de Amerikaanse instituties dan aan een stresstest onderwerpen, hij is nog altijd de democratisch gekozen president van een land waarmee Europeanen meer affiniteit zouden moeten hebben dan met landen zonder parlementaire oppositie en zonder onafhankelijke rechters.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden