Column In Gouda

Een dure buurt in verzet: villa’s tegen rijtjeshuizen

Waarom een dure buurt in Gouda geen huurwoningen wil.

Beeld De Volkskrant

Ter bescherming van de eigen habitat zetten de bewoners van Eiland II de oeverzwaluw in. Waar oeverzwaluwen broeden mag niet gebouwd. En ze willen geen rijtjeshuizen op hun eiland dat was bedoeld voor vrijstaande kavelvilla’s. 

Het gaat problemen geven, schrijven ze in een rake brief aan de wethouder, net nu ze hier ‘als gelijkgestemden’ wonen. Ze vrezen parkeerproblemen en botsende belangen, ‘huiseigenaren vs. huurders’. 

Eiland II, Westergouwe, Gouda. Beeld RV

De tip dat er wat loos is krijg ik van een investeerder die in saaie rijtjeshuizen doet. Heel Hollands, zegt hij: een dure buurt in verzet. Terwijl hier woningen komen in juist het hogere segment: 1.200 euro in de maand, nul-op-de-meter en gasloos. Helemaal wat de markt wil – de investeerder is blij dat de wethouder z’n rug recht houdt. 

Daarheen dus, naar die kloof. 

Het is in Westergouwe, het laagste punt van Nederland, een nieuwbouwwijk die uit de crisis klimt. Veel zand nog en ontluikende huizen. Het mooie van een welstandsvrij kaveleiland is dat je ziet hoe mensen willen wonen. Onder een overhangende rieten kap of onder blinkend zwarte pannen. In design. Achter grachtengevels. De meeste huizen komen uit een catalogus, maar zijn met zorg eigen gemaakt. 

Steef Nuvelstijn legt de laatste hand aan zijn notariswoning. Staat met zijn verfbroek in de deuropening, trots op zijn met zink afgezette dakkapellen en op de pionnen die aan weerszijden het dak begrenzen. Die kreeg hij van zijn schoonvader. In de huurhuizen, zegt hij, komen straks ‘doorgangsmensen’ wonen, ‘mijn huis wordt er minder van’. Maar: ‘Het gáát er niet om dat wij meer zijn dan een ander. Ze liegen erop los, dát is hier het probleem.’

Steef Nuvelstijn Beeld RV

Ik bel de advocaat van de eilandbewoners, Charissa Pietermaat-Smith, die de rijtjeshuizen met alle juridische middelen bevecht. Ze woont zelf in de nieuwbouwboerderij. De kavels zijn door de gemeente verkocht met het vooruitzicht op een kaveleiland, vertelt ze. Door toeval kwamen ze erachter dat het plan veranderde. Sindsdien is het hommeles. ‘De gemeente heeft twee topadvocaten op ons dak gestuurd en nu is de situatie geëscaleerd.’ 

De projecthuizen ‘zijn van plastic’, zegt ze ook, ‘ze kiezen zomaar ineens voor iets wat spuuglelijk is’. En dat in een wijk met particuliere droomhuizen, waaraan door de bewoners jaren is gewerkt. Vandaar dat ‘gelijkgestemden’ in de brief, ‘de gemeente heeft ons altijd pioniers genoemd’. 

Jonge meerkoeten en zwanen in een waterpartij, kinderen buitelend op een trampoline, precies als in de folder. Jonge bomen, auto’s met een stekker. Tamara woont in eco-houtskeletbouw. Ze vertelt over de gemeenschapszin die hier ontstaat, en die ik ken uit mijn eigen nieuwbouwwijk, voorheen een zandplaat. Iets waar de projectmanagers vaak geen raad mee weten. 

‘We voelen ons een beetje genaaid’, zegt Tamara. ‘Het gaat niet om die huurwoningen. Het gaat erom dat ons iets anders is verkocht.’ 

Westergouwe overleefde de crisis ternauwernood. Bijna heel de bouw lag jaren stil. Om af te komen van hun dure grond verkochten veel gemeenten vrije kavels, vaak welstandsvrij. Nu is de crisis voorbij en zijn de projectontwikkelaars terug. Die bouwen liever voordeelwoningen en zeuren niet over details. Ze bouwen winstgedreven. De kavelkopers doen dat niet. 

Ze hebben haast, zegt Tamara, ‘ze gaan voor het geld’. Duurzaam gasloos concept en bouwen maar. Overbuurman Leon Smit, trots op zijn diep uitgevoerde zestiggradenkap, herinnert zich de speech van de wethouder nog: ‘jongens, we zijn zó trots op jullie’. ‘Dat was dus allemaal marketing.’ 

Leon Smit Beeld RV

Van de huurhuizen zijn de fundamenten bijna klaar. Prefab: een paar maanden nog en alles staat. De man van Charissa ontdekte de oeverzwaluwen. Een broedkolonie legde destijds de bouw van hun eigen droomhuizen maanden stil. Dus hun hoop is op de vogels. 

Maar de wethouder, Rogier Tetteroo, is niet van plan te wijken. Huurhuizen passen in de ‘bestemmingsplanmatige mogelijkheden’, zegt hij als we bellen, kortom: zowel met zijn ‘volkshuisvestelijke pet’ als met zijn ‘ruimtelijkeordeningspet’ op ziet hij geen problemen, zeker wat betreft de ‘programmatische behoeftes’ en ‘duurzaamheidsbehoeftes’. 

Staat tegenover: ‘De communicatie kan beter’. 

Daarin heeft de wethouder gelijk. Van al zijn petten heeft de intermenselijke pet een probleem. Het gaat hier niet over villa’s vs. rijtjeshuizen, het gaat over burgers vs. overheid. Eiland II is echt boos. Op hem, niet op de huurders. De kloof die ik vermoedde, is een andere. 

Tamara: ‘De supermarkt die was beloofd kwam er ook al niet.’ 

En de broedende oeverzwaluw bleek helaas een witte kwikstaart. 

Zul je net zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden