Opinie Ritueel en onbedwelmd slachten

Een dier verdient respect, ook vlak voor zijn dood

De Tweede Kamer buigt zich woensdag opnieuw over het ritueel en onbedwelmd slachten van dieren. Tijdens een hoorzitting is de inzet: definitief verbieden, of niet? Ja, zegt de Dierenbescherming. Nee, zeggen veel joden en moslims, die hechten aan hun geloof.

Betogers voor het voorstel van de Partij voor de Dieren (PvdD) om een einde te maken aan het onverdoofd ritueel slachten, al in 2011. Beeld ANP

Het dossier rond het zonder voorafgaande verdoving slachten van dieren is als een hete aardappel die binnenkort weer in de Tweede Kamer ligt. Woensdag laten de parlementariërs tijdens een hoorzitting zich opnieuw hierover informeren. Blijkbaar bestaat de behoefte bij de volksvertegenwoordigers nogmaals te horen wat we eigenlijk al lang weten: dieren lijden onnodig als je hun keel bij vol bewustzijn doorsnijdt. Alweer acht jaar geleden besloot de Tweede Kamer daarom dat geloofsovertuiging geen argument is om dit feit terzijde te schuiven. En toch deed de Eerste Kamer dat vervolgens wel.

Dierenartsen

En nu ligt er dan een nieuw wetsvoorstel van de Partij voor de Dieren. De steun voor een verbod groeit; ook de koepel van dierenartsen in Nederland heeft al meermaals verklaard dat het leed dat gepaard gaat met het onverdoofd slachten van vee ontoelaatbaar is. Verder ontstaat een steeds langer wordende rij landen waar ook al een verbod geldt: Denemarken, Zweden, Finland, Letland, Zwitserland, Noorwegen en IJsland. Daar kwam dit jaar België bij. In Estland, Oostenrijk en Slowakije geldt nog geen verbod, maar moeten de dieren wel direct na het doorsnijden van de hals buiten bewustzijn worden gebracht.

Voormalig staatssecretaris Henk Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie heeft de twijfelachtige eer dat het aan hem te danken is dat we in Nederland nog steeds hinken op twee gedachten. We willen weliswaar dierenleed voorkomen, maar ook de geloofsbelijdenis van mensen respecteren. En dus kwam er een convenant uit Blekers koker dat niet bleek te werken. Een evaluatie van de situatie in 2016 liet ronduit schokkende feiten zien. De halssnede werd soms bij geobserveerde runderen in zes snijbewegingen uitgevoerd. In slechts 42 procent van de gevallen lukte het in één keer. Bij schapen volstond bij slechts 70 procent één aansnijding. Het merendeel van de runderen verloor bovendien niet binnen de afgesproken 40 seconden het bewustzijn en na twee minuten was dit soms nog niet het geval.

De ‘oplossing’ is dat er voortaan een keuringsdierenarts van de voedsel- en warenautoriteit NVWA bij onbedwelmd slachten aanwezig moet zijn. Die moet er nu onder meer op toezien dat het dier wél binnen 40 seconden het bewustzijn verloren heeft. Of dat werkt blijft gissen. Het BuRo risicobeoordeling van de NVWA adviseerde in 2015 overigens dat onbedwelmd slachten het beste maar verboden kan worden, want ‘bij onbedwelmd doden is er een reëel gevaar dat de dieren, na aansnijden, het bewustzijn niet verloren hebben binnen een tijdspanne van 45 seconden. Onderzoek en systematische registraties hierover ontbreken.’

Draagvlak

Belangrijker wellicht nog dan slappe compromissen of de afwijzing van dierenartsen van de rituele slacht is het feit dat een groeiende groep mensen binnen de islamitische geloofsgemeenschap bereid zegt te zijn om het zogeheten ‘reversibel bedwelmen’ te accepteren. Dat betekent in feite dat een dier wordt verdoofd, maar in theorie weer bij bewustzijn zou kunnen komen als het niet zou worden geslacht. Het draagvlak voor een verbod is dus gestaag groeiende.

En toch wil de Kamer zich verder oriënteren, gelet op de agenda van de volksvertegenwoordigers van aanstaande woensdag. Daarop staat namelijk onder meer een heuse live videoverbinding met Prinses Alia bint Hussein van Jordanië. Zij wijst het ritueel slachten van dieren af. Hopelijk worden haar vorstelijke argumenten niet afgedaan als de sprookjes van 1001 nacht en kan ze de Kamer ervan overtuigen dat dieren respect verdienen, ook vlak voor hun onafwendbare dood als consumptiedier. Dan kan het voorliggende wetsvoorstel zo door naar de Senaat. Hebben ze hun aardappel daar ook weer terug.

Bert van den Berg is programmamanager veehouderij van de Dierenbescherming.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden