OPINIECORONAFONDS

Een coronafonds voor onze ‘coronawerkers’ heeft prioriteit

Ons zorgpersoneel dat aan de frontlinie staat in strijd tegen corona, verdient extra aandacht. Daarom pleit een groep hoogleraren en zorgprofessionals voor een ‘coronafonds’ specifiek voor de zorg. Dat is ‘vanuit medisch, moreel en maatschappelijk perspectief meer dan noodzakelijk’.

In het Ommelander Ziekenhuis in Scheemda maakt de afdeling communicatie duidelijk hoe ze over hun collega's denken.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Het kabinet heeft in de Tweede Kamer en media aangekondigd bereid te zijn om tot het uiterste te gaan om de financieel-economische gevolgen van de coronacrisis te bestrijden. Alleen al de komende drie maanden is 10 -20 miljard euro beschikbaar gesteld voor het bedrijfsleven. 

De minister van Financiën merkte eerder op dat er ruimte is om de staatsschuld te laten oplopen tot 60 procent van het Bruto Binnenlands Product, wat neerkomt op een bedrag van zo’n 90 miljard euro. ‘En er is geen cap.’ Het valt te prijzen dat het kabinet zo snel een substantieel pakket biedt. Echter, er is ook een specifiek coronafonds nodig. Ter ondersteuning van alle coronawerkers om hun en onze zorg en gezondheid op korte en lange termijn veilig te stellen. Zo’n fonds is vanuit medisch, moreel en maatschappelijk perspectief meer dan noodzakelijk.

Corona-frontlinie

Het kabinet presenteert een pakket van ongekende omvang: soepelere regels voor werktijdverkorting, maatregelen die liquiditeit ondersteunen, renteloze overbruggingskredieten, garantiefondsen, speciale fiscale voordelen en een acuut noodfonds voor ondernemers die dreigen financieel te verdrinken. Geld speelt voorlopig geen enkele rol. Het pakket ademt de historische en gevleugelde woorden van Mario Draghi uit de eurocrisis van 2012: ‘Whatever it takes’.

Nederland is het meest solvabele land van de Europese Unie. Wij hebben dankzij de begrotingsdiscipline van de regering een begrotingsoverschot van meer dan 10 miljard euro. Juist daarom, nu het bedrijfsleven - terecht - met tientallen miljarden of meer wordt ondersteund, is het logisch om onze coronawerkers, werkzaam aan de corona-frontlinie, hierbij prioriteit te geven. 

Met onze coronawerkers bedoelen wij alle (para)medici, verpleegkundigen, GGD-teams, medewerkers in apotheken, laboratoriummedewerkers, schoonmakers, huisartsen en andere professionals uit de eerste lijn, die risicovolle overuren draaien aan de frontlinie. Wij roepen op een medisch noodfonds in te stellen, een coronafonds, om hen op zeer korte en langere termijn maximaal materieel en praktisch te ondersteunen.

Dubbele taak

Want wanneer de gigantische piekbelasting over is, zal blijken dat de zorgsector en haar mensen gehavend en getroffen zijn. Ziekenhuizen en GGD-vestigingen zijn alle normale zorg nu massaal aan het afbellen en uitstellen. Noodzakelijke, maar niet urgente, operaties zijn massaal verplaatst naar de zomer (of later), net als de wekelijks vele duizenden afspraken op poliklinieken. Grootschalige vaccinaties van schoolkinderen worden doorgeschoven. Hetzelfde geldt voor screening op kanker. 

Laten we onder ogen zien dat na de crisis onze coronawerkers niet zomaar op een welverdiende vakantie kunnen. Ze staan dan voor de dubbele taak om de normale zorg weer te hervatten plus alle uitgestelde zorg te leveren, ongeacht wanneer dat moment exact aanbreekt. Een coronafonds zal hard nodig zijn om de oververmoeide zorgmedewerkers, de gehele corona-frontlinie en andere delen van de zorgsector, een zachte landing te kunnen bieden. Tenslotte zullen coronawerkers waarschijnlijk meer dan gemiddeld (dodelijk) getroffen worden met alle privéschade van dien. Dit schept diep morele en materiële verplichtingen.

Onze coronawerkers verdienen zo’n fonds in eerste plaats moreel. Wij vragen in deze crisis extra veel van de toch al flink belaste professionals in de zorg. Zorgpersoneel loopt de komende maanden op hun tenen met extra risico op infectie. Ze doen overwerk in fysiek en emotioneel extreem zware omstandigheden. Alle verloven zijn ingetrokken. Het is alle hens aan dek voor onze gezondheid. 

Waardering

Na deze crisis halen wij opgelucht adem. Coronawerkers kijken dan terug op de waarschijnlijk zwaarste periode uit hun werkende leven en zitten meer dan gemiddeld uitgeblust en oververmoeid thuis. Het coronafonds is onze kans om nu al onze enorme waardering te materialiseren. Dat past prima in de (structurele) Nationale Dankbetuiging Coronawerkers die onlangs is opgestart.

In de tweede plaats is het Coronafonds in ons collectieve belang. Het is belangrijk de specifieke groep coronawerkers substantieel te ondersteunen met extra kinderopvang, volledige catering (ook ’s nachts), ondersteuning van mantelzorg, huishoudelijke hulp, prioritaire boodschappenservice en compensatie voor alle opleidingen die tijdelijk stilliggen. 

Daarnaast de zekerheid dat alle overuren op een eerlijke manier worden vergoed en er nog meer geld wordt vrijgemaakt voor beschermingsmiddelen. Ook is het van belang dat er maximaal budget wordt vrijgemaakt om eindejaarstudenten en gepensioneerden in te schakelen. Hoewel zorgmedewerkers enorm intrinsiek gemotiveerd zijn, zou een materiële ‘coronabonus’ en/of extra betaalde vakantiedagen in het vooruitzicht, helemaal niet zo gek zijn. 

Tenslotte: alle coronawerkers moeten per direct worden ontlast van alle niet-elementaire administratie en regeldruk.

Het valt te prijzen dat het kabinet zo snel een zo’n substantieel pakket presenteert. Maar ons zorgpersoneel verdient ook expliciet een plek in dit pakket. Er is een coronafonds nodig, specifiek ter ondersteuning van alle coronawerkers, om hun en onze zorg en gezondheid op korte en lange termijn veilig te stellen. ‘Whatever it takes.’

Martijn van Winkelhof, publicist, Nederlands Innovatiecentrum voor Leefstijlgeneeskunde, Wilma R.W. Oosthoek, co-assistent, EMC, Hanno Pijl, hoogleraar Interne Geneeskunde, LUMC, Antje Diertens, Tweede Kamerlid, D66, Jaap C. Seidell, hoogleraar Voeding en Gezondheid, VUmc, Pieterbas Lalleman, verpleegkundige en onderzoeker, HU, Alberto M. Pereira, hoogleraar Interne Geneeskunde, LUMC, Arnold Moerkamp, oud-voorzitter Zorginstituut Nederland, oud-directeur Generaal Curatieve Zorg, Edith W.M.T. ter Braak, internist-endocrinoloog, emeritus hoogleraar Medisch Onderwijs, UU, Janneke M.E. Wittekoek, cardiologe, S.J.C Verbrugge, anesthesioloog, opleider Franciscus Gasthuis en Vlietland, Peter van der Meer, voorzitter Raad van Bestuur, Albert Schweitzer Ziekenhuis, Remko S. Kuipers, cardioloog en farmacoloog, Amsterdam UMC, Martine F. Luxwolda, MKA-chirurg, UMCU, Marten J. Poley, gezondheidseconoom, Erasmus Universiteit, Esther J. van Zuuren, dermatoloog, LUMC, Lucien Engelen, CEO Health, Deloitte, Hanneke Molema, gezondheidswetenschapper, Nederlands Innovatiecentrum voor Leefstijlgeneeskunde, Ellen Willemsen, apotheker, Nathalie Reurink, bedrijfsarts, ArboNed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden