De week van de hoofdredacteur Pieter Klok

Een cijfer suggereert exactheid, terwijl het oordeel in hoge mate subjectief is

Elk jaar is het weer een punt van discussie. Moeten we de ministers aan de vooravond van Prinsjesdag een rapportcijfer geven, of niet? Raoul du Pré, chef van de parlementaire redactie, twijfelde. ‘Het leidt onnodig af. En lezers begrijpen niet dat wij mensen soms waardering geven voor de snelle uitvoering van plannen waar we misschien inhoudelijk wel tegen zijn. De meerderheid van mijn redactie vindt echter van wel. Omdat het prikkelt en uitnodigt tot lezen. Dat laatste is natuurlijk een goed argument.’

Uiteindelijk hebben we besloten het wel te doen.  Als we een rapport schrijven, moeten we ook een cijfer durven uitdelen, was in het kort mijn redenering, mits we maar heel duidelijk maken dat het voor de uitvoering is en niet voor de inhoud.  

Jean-Pierre Geelen vond het ‘puur gelul’.  Hij hekelde in zijn column het cijferfetisjisme. Cijfers lijken harde waarheden te onthullen, maar nadere beschouwing leert vaak dat ze niets zeggen, vindt hij. ‘Waar cijfers klaarheid suggereren, steekt de mist op.’

Woensdag speelde de discussie opnieuw op, toen we het over de toekomst van het boekenkatern hadden. Moeten we niet eens stoppen met de sterren bij recensies, vroeg chef Boeken Wilma de Rek zich af. De argumenten tegen zijn dezelfde als bij de Haagse rapportcijfers. Een cijfer suggereert exactheid, terwijl het oordeel in hoge mate subjectief is.  

Bovendien: wat zeggen de sterren precies? Dat het een goed boek is dat je zeker moet lezen, of dat het in zijn soort een goed boek is.  Het is niet altijd duidelijk wat de meetlat is.  Bovendien dreigt het gevaar dat de recensent vooral bezig is zijn sterrenoordeel te onderbouwen in plaats van een interessant stuk te schrijven over het gelezen boek. 

Daar staat tegenover dat de sterren vaak wel prikkelen om het stuk te lezen en dat de lezer zeker bij grote literaire gebeurtenissen benieuwd is naar het oordeel van de Volkskrant.  De komende weken gaan we turven bij welke recensies we graag sterren willen blijven zien en bij welke boekbesprekingen de sterren achterwege kunnen blijven. Bij film, tv-series, beeldende kunst en de podiumkunsten zullen we de sterren sowieso handhaven, omdat we hier een sterkere gidsende functie hebben. Vijf sterren betekent daar: ‘hier moet je zeker heen’. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden