De bewuste digibete burgerOlaf Tempelman

Een algoritme is als een whizzkid dat in een schermpje woont en je met grote zekerheid van alles toedicht

Mijn vader had een zwak voor prijsvragen waarin slagzinnen moesten worden afgemaakt. Hij moet al midden vijftig zijn geweest toen hij in de prijzen viel bij de drinkyoghurt Yogho! Yogho!. Zijn bekroning was een prachtige yoghurtdrankroze walkman, maar zo mogelijk nog mooier was de begeleidende brief. De drinkyoghurtjury liet daarin blijken bij de winnaar Olle Tempelman – ondanks het feit dat deelnemers hun geboortedatum niet hadden hoeven invullen – geen kalende vijftiger voor zich te zien. ‘Beste Olle, hartstikke mooi dat je zoveel Yogho! Yogho! drinkt. Jij weet dat onze yoghurtdrank boordevol eiwitten en calcium zit. Groei dus nog maar even lekker door. Veel plezier met je walkman en succes op school!’

Die jury bestond, neem ik aan, uit mensen van vlees en bloed, maar in retrospectief vertoonden die precies het gedrag van een algoritme. Noem een algoritme een whizzkid dat in een schermpje woont – het heeft geen idee dát het geen idee heeft wie jij bent. Het gevolg is dat het je de hele tijd met grote zekerheid van alles toedicht – een leeftijd, een eetgedrag, een liefdesleven.

Een paar maanden terug huurden we een Poolse film op een site die was gespecialiseerd in oude Oost-Europese cinema. Klaarblijkelijk zat die site zo vol cookies dat de algoritmes sindsdien niet meer ophouden mij te stalken bij het openen van mijn mailbox. ‘Ha Olaf, deze Russische singles zijn interessant voor jou!’ Af en toe verzucht ik: ‘Algoritme, jij weet niet eens óf Russische singles voor mij interessant zijn, laat staan wélke.’ Vorige week opende ik mijn mailbox en las ik: ‘Ha Olaf, Svetlana wil je leren kennen!’ Als ik geen digibeet was, zou ik ‘Svetlana’ doorverwijzen naar een van die Bekende Vlamingen die na hun ontluisterende ervaring met ‘Eveline’ wel een Russisch verzetje kunnen gebruiken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden