Lezersbrieven 5 september 2019

Een aangezegde dood verandert het leven

De ingezonden lezersbrieven van donderdag 5 september.

Chris Oostdam Beeld Nouch

Brief van de dag

‘Volgende maand mijn laatste column’, schrijft Chris Oostdam − rechter in Assen en terminaal longkankerpatiënt − in de Volkskrant van 4 september. Wat haar nu te wachten staat is voor de gemiddelde Volkskrantlezer niet zo interessant, is haar motivatie.

Toen ze met haar column ­begon, had ze de aanzegging gekregen dat ze binnen afzienbare tijd zou sterven. Wat volgde waren aangrijpende en boeiende columns over haar naderende einde. Maar dat duurde toch wat langer. Na een pauze – omdat het beter ging – beschreef Oostdam wat er met je lijf en in je leven gebeurt als je al die behandelingen krijgt, hoe alledaagse dingen doorgaan of juist drastisch veranderen. Jammer dat ze stopt met haar column.

Een column is niet alleen boeiend als deze hilarisch is, vol zelfspot, overloopt van ergernis of kwaadheid of over afgeluisterde gesprekken gaat. Juist Oostdam beschrijft zo mooi hoe het dagelijks leven verandert door kanker en een aangezegde dood. Zo veel mensen hebben hiermee te maken. Niet alleen het lezen over de meest pijnlijke gebeurtenissen is een stuk waard, maar juist de overdenkingen van Oostdam. Het helpt om mensen die in vergelijkbare situaties zitten, beter te begrijpen.

Chris zet hem op!

Gosse Jongstra, Olst

Levenseindekliniek

Over de Levenseindekliniek kan ik meepraten (Ten eerste, 4 september): een week geleden is mijn hoogbejaarde vader uit zijn geestelijk lijden en versleten lichaam verlost door een arts en verpleegkundige van de Levenseindekliniek. Hij stierf een vredige en waardige dood, in liefde omarmd door zijn gezin. Wij zijn dit team van de Levenseindekliniek eeuwig dankbaar voor de respectvolle manier waarop we dit traject met ­elkaar doorlopen hebben.

Het is zo mooi dat we dit in Nederland hebben en laten we dit koesteren. En niet de artsen, die dit zo gewetensvol en belangeloos doen, vervolgen voor poging tot moord. Natuurlijk moet dit alles heel zorgvuldig gebeuren maar is er geen andere manier om tot een betere wetgeving te komen?

Marike Vroom, Haarlem

Citroenen

Soms geeft de Volkskrant commentaar op zichzelf. In de column van Aaf Brandt Corstius (V, 4 september) bespreekt ze tips om een te verkopen huis aantrekkelijk te maken. De tip om een schaal citroenen neer te zetten lijkt voor haar niet te werken: dat vindt ze ‘een teken van gekte’.

Een paar pagina’s eerder laat Pay-Uun Hiu in de rubriek Volkskeuken zien dat een schaal citroenen nog niet zo gek is. Het recept beschrijft het gerecht tofu met citroenhoning-saus uit de Chinese keuken. Bij het recept staan – in vrolijk geel – drie halve citroenen en een sierlijk gekrulde schil afgebeeld.

Rudy Schreijnders, Maarssen

Narcogas

Het woord lachgas klinkt veel te blij en onschuldig (Ten eerste, 4 september): het nodigt uit tot plezier. Maar het is niet onschuldig, laten we het narcogas noemen. Die benaming is juist: het wordt gebruikt bij narcose.

Hans Kaldenbach, Zeist

Nietszeggende pakken

Waarom moet ik over Michael Kretschmer, CDU-leider in Saksen, lezen dat hij ‘een kleine man’ is ‘met nietszeggende pakken en een uitgesproken sloom kapsel’ (Ten eerste, 3 september)? Hij blijkt de CDU van de ondergang te hebben gered in voormalig Oost-Duitsland, wél interessant om te lezen.

Boukje Loopstra, Almere

Generatie bakfiets

Met veel plezier heb ik het artikel over bakfietsen gelezen in het Volkskrant Magazine (31 augustus). Ik heb al eerder dan vermeld met notabene drie kinderen en een hond op een bakfiets gezeten. Ik werd oppas in 1992 en bracht de kinderen in een zelfgebouwde bakfiets naar school: dat gaf veel bekijks. De bakfiets was door de vader van de drie kinderen gebouwd, dat moet ergens in 1991 zijn geweest, een mooie houten bakfiets met bankjes om op te zitten.

Het bijzondere vond ik ook dat hij helemaal niet zo zwaar trapte, moeiteloos reed ik bruggen op in Amsterdam. We werden vaak gefotografeerd, al rijdend langs Artis.

Monique Al, Haarlem

Zorgtrots

Zorgmedewerkers zeggen wéér vaker hun baan op, en de GGZ spant hierin de kroon (Ten eerste, 3 september). De zorg verkeert in een neerwaartse spiraal blijkt uit de berichtgeving, maar waarom die leegloop nu zo extreem is, wordt niet verklaard. Een hoge werkdruk in de zorg is van alle tijden, ik weet niet beter.

De politiek heeft mijns inziens de leegloop op gang gebracht door de nadruk te leggen op zorgkosten in plaats van de toegevoegde waarde van zorg voor de maatschappij. En laat het nou net die erkenning zijn die maakt dat je met trots zwaar werk kunt doen en volhouden, tegen een lager salaris dan in het bedrijfsleven. Nu ervaren we als hulpverleners dat we tekort schieten naar onze patiënten doordat onze middelen ­beperkter zijn en tekortschieten naar de maatschappij door langere wachtlijsten die de uiteindelijke kosten juist opdrijven.

De suggestie dat psychiaters liever uit loondienst gaan om zich in te laten huren voor meer geld is storend. Ik zie collega’s vertrekken vanwege het verlies van autonomie en erkenning, niet uit gemak of hebzucht. Ik hoop dat de twaalf psychiatervacatures in de instelling waar ik werk snel vervuld zullen worden. Maar ik zie het tij pas echt keren als de politiek weer evenveel nadruk legt op de waarde van onze zorg als de onvermijdelijke kosten daarvan.

Niels Tinga, psychiater in loondienst, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden