Advertentie van KVGN

Wat is dit?

'Advertentie van ...' is content gemaakt in opdracht van en betaald door een adverteerder, geproduceerd door de commerciele afdeling van DPG Media. De journalisten van de Volkskrant zijn hier niet bij betrokken.

Duurzaam, van eigen bodem

In IJsland is praktisch elk gezin er op aangesloten en een stad als Parijs is al jaren koploper met deze duurzame vorm van energie: aardwarmte. Een onuitputtelijke en schonere energiebron, die in de toekomst ook zorgt voor de verwarming van ons koude kikkerlandje.

Beeld KVGN

De Groningse gaskraan gaat steeds verder dicht en daarmee is de zoektocht naar een alternatief -of beter gezegd: alternatieven- in een stroomversnelling geraakt. Buitenlands gas is een optie, maar een duurzamere oplossing zonder vervuiling geniet de voorkeur. Dat móet ook, willen we de klimaatdoelstellingen van 2050 halen. Een aantal milieuvriendelijke opvolgers kennen we al: wind- en zonne-energie. Maar ja, de zon schijnt alleen overdag, en vooral in de zomermaanden. En het waait ook lang niet altijd. Wat zou het dus mooi zijn als er een energiebron zou bestaan waar je wél 24 uur per dag, 365 dagen per jaar op kunt vertrouwen en die geen CO2 in de atmosfeer brengt. Het mooie nieuws: die is er, en heet geothermie, oftewel aardwarmte.

Aardwarmte is een duurzame bron van warmte, gewoon onder onze voeten. Nou ja, gewoon: je moet er wél de diepte voor in. Hoe dieper, des te warmer. Met iedere kilometer diepte stijgt de temperatuur met ongeveer 30˚C. Op twee tot drie kilometer diepte zit dus water van 60 tot 90 ˚C. Eenmaal opgepompt kan het aan de oppervlakte worden gebruikt voor het verwarmen van woningen en gebouwen, voor industriële doeleinden of voor de kassen in de glastuinbouw. Dat eerste is voor Nederland nog toekomstmuziek, het laatste is al gewoon dagelijkse praktijk in het Westland.

Thijs Boxem, Business Advisor bij Energie Beheer Nederland, merkt als geen ander dat aardwarmte in de lift zit. “Ik ben van origine geoloog. Tien jaar terug was ik één van de weinigen die een stage in de aardwarmte liep. Destijds was aardwarmte nog verre van een standaardvak op de universiteit. Vandaag de dag zijn er leerstoelen en lopen er steeds meer mensen in mijn vakgebied rond. Gelukkig maar, want om het tot een succes te maken, hebben we heel veel menskracht nodig. Je ziet nu al dat er veel projecten lopen en dat er veel onderzoek wordt verricht naar het potentieel van de Nederlandse ondergrond en de bovengrondse warmtevraag.”.

“De potentie van aardwarmte is groot maar het is niet dé heilige graal die straks al onze duurzame energievraagstukken gaat oplossen. Het is wel een essentiële schakel in de keten, met de ambitie om in 2050 tweehonderd petajoule aan aardwarmte te leveren. Dat vergt zo’n zevenhonderd operationele aardwarmteprojecten en dat is een imposant aantal, als je beseft dat we tot op heden twintig aardwarmteprojecten hebben die samen goed zijn voor circa drie petajoule. De opgave is dus enorm.”

De operationele Nederlandse aardwarmteprojecten concentreren zich vooral in de tuinbouw. Dat is logisch, want die heeft een redelijk gelijkmatige warmtebehoefte door het jaar door heen. Boxem: “Bij huishoudens zakt de warmtevraag in de zomer in. Met aardwarmte als energiebron zoek je bij voorkeur een afnemer die het hele jaar door warmte wil, dat maakt het makkelijker te financieren. Een kleinschalig glastuingebied zou ook kunnen, met een woonwijk ernaast dat op een warmtenet is aangesloten. De Nederlandse tuinders zijn de echte pioniers. Door hun nek uit te steken, hebben zij in 2008 het allereerste succesvolle aardwarmteproject in Nederland van de grond gekregen. Want aardwarmte is niet goedkoop, althans niet in eerste instantie. De onzekerheden zijn groot, hetzelfde geldt voor de investering. Maar als het project eenmaal is gerealiseerd, dan is het één van de goedkoopste duurzame bronnen die er bestaat. Het is alleen die drempel waar je eerst over heen zult moeten. Je bent met een dergelijke investering zo maar een paar miljoen verder.”

Een vereiste voor het ontwikkelen van aardwarmteprojecten is een gedegen studie van de ondergrond. Veel knowhow hebben we al, vanuit onze gashistorie. Hoewel de kennis en infrastructuur, zoals bijvoorbeeld bestaande gasputten, zeker van pas komen, is aardwarmte tegelijkertijd ook een vak(gebied) apart. Boxem: “Wat aardwarmte zo interessant maakt, is dat de ondergrond moet matchen met de bovengrond. Hiermee bedoel ik dat we een koppeling moeten maken tussen de bovengrondse warmtevraag en de ondergrondse potentie voor aardwarmte. De ondergrond van Nederland is fascinerend, dat zeg ik even vanuit mijn hoedanigheid als geoloog. Er ligt een vulkaan onder Vlieland -al miljoenen jaren gedoofd hoor- en ga je in Nederland graven, dan stuit je op oude zeeën en woestijnen. Aardwarmte vergt een gedegen studie van de ondergrond. De les uit het verleden is dat je zorgvuldig daarmee om dient te gaan, met beleid en voorzichtigheid. Dit begrijpen en hier slim mee omgaan, is zowel de uitdaging als de schoonheid van een succesvol aardwarmteproject. “

Meer weten over de toepassingen van aardwarmte en het belang daarvan in de energietransitie? Lees dan verder op MissieEnergie.nl.

Beeld KVGN

De journalisten van de Volkskrant zijn niet betrokken bij en niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit artikel.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden