COLUMNMerel van Vroonhoven

Durven we de komende tijd onze angst voor achterstand los te laten?

Gisterenmiddag had ik een videovergadering met mijn paboklas. Althans, met wat daarvan over is. Waar we in september begonnen met 16 enthousiastelingen, zijn we nu nog met zijn zevenen. Soms was het de enorme studiebelasting, die mijn medestudenten deed afhaken. Soms de complexiteit van het vak van leraar. Hoe het ook zij, ons groepje van zeven overblijvers is er nog. 

Toen 30 maart de scholen dichtgingen en onze stages stopten, rees de vraag in onze appgroep wat dit zou betekenen voor onze studievoortgang. De verkorte deeltijdpabo duurt maar twee jaar, dus elke week telt. De Pabo raadde aan vast te beginnen met literatuuronderzoek en studeren voor examens en opdrachten later dit jaar.

‘Ik heb me kapot gewerkt, om zoveel mogelijk af te hebben voor de meivakantie’ zei IJzeren Iris, zoals ik haar steevast noem. Iris werkt van onze klas het hardst en loopt qua studie altijd voorop. Als ik door de bomen het bos niet meer zie, brengt Iris met haar gestructureerde aanpak licht in de duisternis. Niet lullen maar poetsen is haar devies.

Behalve deze keer. Met thuis drie jonge kinderen, een berg opdrachten van de Pabo en een stageschool waar ze die opdrachten niet kon uitvoeren, werd het zelfs IJzeren Iris bijna te veel. ‘Ik kan er niet meer van slapen’, zei ze terwijl ze met bloeddoorlopen ogen de camera inkeek. Ook mijn andere overgebleven kompanen vreesden een niet meer in te lopen achterstand. Op de vraag hoe het mij verging, riep ik blijmoedig: ‘Ach, elk nadeel heeft zijn voordeel; een half jaartje langer doorstuderen levert ook meer praktijkervaring op!’

Maar vandaag bekruipt me toch een onrustig gevoel. Ik heb de afgelopen coronatijd niet vooruitgewerkt zoals Iris, maar gebruikt om achterstallig studiewerk af te ronden. Voor andere bezigheden zoals virtuele huiswerkbegeleiding en voor mijn dierbaren. Dus als Iris al achterloopt, dan is mijn achterstand nog veel groter. Is het wel verstandig om er zo laconiek over te doen, vraag ik me af. Moet ik dan toch in de meivakantie, zoals de Pabo voorstelt, de gemiste stagelessen aan mijn eigen kroost geven? Een taalles voor kleuters? Nee, dat kan ik mijn puberzonen niet aandoen. 

Alternatief is dat ik in de resterende weken voor de zomervakantie al mijn gemiste stagedagen inhaal. Kansloos. Opeens neemt ook bij mij de achterstandsstress toe. Tot ik denk: wat is eigenlijk achterstand? Achterlopen op de vooraf gestelde normen? Maar die normen houden geen rekening met coronacrisissen. En is lesgeven in een anderhalvemetersamenleving − en het omgaan met de impact van deze coronatijd op mijn leerlingen − niet juist ook waardevol voor mijn ontwikkeling als leraar?

Hetzelfde geldt voor 2,5 miljoen kinderen, als ze straks weer naar school gaan. Natuurlijk zal er bij sommigen (extra) leerachterstand zijn ontstaan. Maar dat betekent niet dat ze intussen geen waardevolle ervaring hebben opgedaan: als leerling met onderwijs achter de laptop thuis, als kind in een coronasamenleving, als gezinslid in quarantaine.

De vraag is alleen: durven wij als samenleving de komende tijd voorbij de vooraf gestelde normen, leerlijnen en eisen te kijken? Durven we onszelf de ruimte te geven voor het zien en waarderen van die andere, ongeplande waardevolle ontwikkeling van onze kinderen en onszelf? Durven we onze angst voor achterstand los te laten en met vreugde de ongeplande ontwikkeling als voorsprong te zien?

Ik hoop van wel.

Dit is de zeventiende aflevering van de serie die Merel van Vroonhoven schrijft over haar overstap van topvrouw bij de Autoriteit Financiële Markten naar zij-instromer in het onderwijs. Lees hier de vorige aflevering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden